Hotline: 0913.842.499 | Liên hệ quảng cáo: 0963.53.88.39 | Email: tapchitrian@gmail.com

Chiến trường xưa

Anh hùng biệt động Trần Văn Lai: Một mình chuyển hàng chục tạ vũ khí tập kết an toàn giữa lòng địch

Cập nhật lúc 13:41 04/08/2019

Đóng vai là nhà thầu khoán hoạt động trong lòng địch Quảng Thiên, tự đào hầm bí mật rồi một mình vận chuyển hàng chục tạ vũ khí xuống hầm an toàn phục vụ cho cuộc tấn công Dinh Độc Lập tết Mậu Thân. Đó là những chiến công lẫy lừng của anh hùng Trần Văn Lai (tự Mai Hồng Quế, bí danh Năm U.Som), thuộc lực lượng biệt động Quân khu Sài Gòn-Chợ Lớn-Gia Định.

Trần Văn Lai bên hầm vũ khí bí mật giữa lòng Sài Gòn

Khi Hiệp định Giơnevơ ký kết. Tư lệnh Quân khu Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia định, Trần Hải Phụng giao cho chiến sĩ biệt động ở lại hoạt động tại Sài Gòn: “Đồng chí Năm Lai phải lo đủ 3 cái “hóa”, đó là nghề nghiệp hóa, quần chúng hóa và hợp pháp hóa (có đầy đủ các giấy tờ của địch)” nhằm hoạt động trong lòng địch, trinh sát các mục tiêu theo nghề nghiệp, báo cáo thường xuyên về Quân khu các tin tức, tài liệu, tình hình của địch và tạo điều kiện cho các cán bộ của ta ra vào kiểm tra, trú ém và hoạt động an toàn tại nội thành Sài Gòn. 

Trần Văn Lai đóng vai Nhà thầu khoán trong Dinh Độc Lập, dùng tên giao dịch là Mai Hồng Quế. Đồng thời được tổ chức sắp đặt vào làm tại cơ quan Viện trợ hậu cần (U.S.O.M) của Mỹ, ông có điều kiện thu thập được bản đồ, chi tiết thiết kế xây dựng các công trình cơ quan đầu não của chính quyền Sài Gòn phục vụ yêu cầu hoạt động của Biệt động Sài Gòn.

Thời kỳ này, Quân khu ủy chỉ đạo chuẩn bị xây dựng một số hầm chứa vũ khí có ý nghĩa chiến lược tại nội thành Sài Gòn, Trần Văn Lai được chọn là một trong số các đồng chí xây dựng hầm nằm tại chỗ, đồng thời có đủ các điều kiện để tạo nên một hầm vũ khí đảm bảo lâu dài và tuyệt đối bí mật. Tiếp đó, Quân khu chỉ thị cho chiến sĩ biệt động Trần Văn Lai bán 2 căn biệt thự số 6 và số 8 Tự Đức, Phú Nhuận (nay là Nguyễn Thị Huỳnh, phường 8, quận Phú Nhuận) là tài sản riêng của gia đình đồng chí để tạo một số chỗ ở mới chuẩn bị cho ý đồ lâu dài gần Dinh Độc Lập.

Năm 1965, dưới cái vỏ bọc nhà thầu trang trí nội thất trong Dinh Độc Lập, Trần Văn Lai đã nghiên cứu vẽ sơ đồ, nắm quy luật tuần tra canh gác của binh lính tại Dinh. Tại đây Trần Văn Lai đã vẽ sơ đồ Dinh Độc Lập sau đó ngụy trang và vận chuyển thành công ra Quân khu. Trần Văn Lai đã dùng xe chuyên dùng hợp pháp dưới danh nghĩa Nhà thầu khoán Mai Hồng Quế trong Dinh Độc Lập, tự lái xe đưa thủ trưởng đơn vị Biệt động 159 và là người Chỉ huy Trận tấn công Tòa Đại sứ Mỹ Tết Mậu Thân 1968 từ căn cứ về Sài Gòn trinh sát và ngược trở ra căn cứ an toàn.

Đặc biệt từ năm 1962, chấp hành yêu cầu chỉ đạo của Bộ Chỉ huy Quân khu về tổ chức xây dựng hầm chứa vũ khí có ý nghĩa chiến lược tại nội thành Sài Gòn, Trần Văn Lai được chọn xây dựng hầm nằm tại chỗ và có đủ các điều kiện để tạo nên một hầm vũ khí thật lớn, đảm bảo lâu dài và tuyệt đối ngăn cách bí mật. 

Một mình Trần Văn Lai đào và xây dựng hệ thống hầm bí mật tại nhà riêng của đồng chí, tại địa chỉ 287/68-70-72 Nguyễn Đình Chiểu (Trần Quý Cáp, quận 3) chứa trên 2 tấn vũ khí an toàn tuyệt đối phục vụ cho trận tấn công Dinh Độc Lập Tết Mậu Thân 1968 và một số mục tiêu khác tại nội thành Sài Gòn. Tại căn hầm này là nơi Đội 5 Biệt động tập kết quân và xuất phát tấn công Dinh Độc Lập ngụy quyền Sài Gòn.

Tháng 9.1967, “Năm U.SOM” bắt đầu nhận vũ khí từ căn cứ chuyển về, vũ khí từ căn cứ chuyển về nội thành, một mình nhà thầu khoán chuyển vũ khí xuống hầm bảo đảm tuyệt đối an toàn.

Chuyến xe chở vũ khí về hầm lần đầu được thiết kế bên trong hai bộ ván ngựa rỗng ruột rất nặng, chiều dày ván đủ xếp lọt những quả đạn B.40, B.41, thuốc nổ… Tuy vậy, Trần Văn Lai vẫn phải bình tĩnh chuyển xuống hầm an toàn chỉ với một mình. Cái khó đầu tiên là chiếc xe chở vũ khí về quá lớn, căn nhà có hầm bề ngang vừa đủ bề ngang xe, nếu lái chệch tay lái qua phải hay sang trái một chút sẽ gây tai hại cho mình và cho nhà hàng xóm. Chiến sĩ biệt động “Năm U.SOM” phải canh thật kỹ hai bên, lái xe từng tí một, đưa xe vào đúng vị trí.

Cái khó nữa là phải làm sao ra khỏi xe, tài xế không thể xuống đất theo lối cửa xe vì vướng tường và cũng không có chỗ chui xuống thùng xe. Anh suy nghĩ chỉ còn cách duy nhất là đập vỡ kính chắn gió, “Năm U.SOM” dùng khuỷu tay thúc mạnh, tấm kính bị rạn ra như mạng nhện, bóc từng mảng kính mà các cạnh đều tròn và nhẵn ra dễ dàng. 

Ra khỏi xe rồi, làm cách nào để đưa nổi hai khối vũ khí nặng hàng trăm kg từ trên thùng xe đặt nhẹ nhàng xuống đất chỉ với một mình. Thế mà ông đã làm được điều kỳ diệu ấy. Hơn 2000 kg vũ khí, đã được vận chuyển về căn hầm bí mật của ông ở giữa trung tâm Sài Gòn. 

Địch treo thưởng bắt “Năm U.SOM”

Đêm mồng 1 rạng mồng 2 Tết Mậu Thân, hầm vũ khí của Trần Văn Lai được Ban Chỉ huy chiến đấu mục tiêu tập trung về tại đây khui hầm bốc dỡ, lắp ráp các thiết bị vũ khí, lau chùi súng đạn và làm trái nổ (bộc phá) ngay trong đêm, chờ “giờ G” xuất phát tấn công đánh chiếm Dinh Độc Lập.

Đúng “giờ G”, 2 chiếc xe ôtô nói trên chở toàn bộ đơn vị, vũ khí, trái nổ xuất phát tấn công đánh chiếm mục tiêu Dinh Độc Lập. Do đột biến vào giờ chót, địch tăng cường giới nghiêm thiết quân luật trong thành phố, Cụm tấn công được lệnh chia vũ khí thêm 4 mục tiêu nữa là: Đài Phát thanh, Bộ Tư lệnh Hải quân, Tòa Đại sứ Mỹ và Phủ Đặc Biệt.

Sau 4 ngày nổ súng phát kích, địch phát hiện ra địa điểm tập kết xuất quân và cất giấu vũ khí, địch đã mở cuộc hành quân bao vây các đường phố Phan Đình Phùng, Cao Thắng, Trần Quý Cáp, Lê Văn Duyệt, có trực thăng vào trọng điểm xung quanh căn nhà yểm trợ, địch dùng súng bắn phá cửa sắt phía trước và cửa sau để vào bên trong căn nhà (hiện cửa sắt phía trước vẫn còn nguyên dấu tích các vết đạn của địch bắn từ năm 1968).

Sau trận tấn công vào Dinh Độc Lập, địch đã tịch thu toàn bộ tài sản, nhà cửa, xe cộ, tiền, vàng, truy lùng và treo giải thưởng trên báo chí, vô tuyến truyền hình, đài phát thanh cho ai bắt được Trần Văn Lai.

Cuối năm 1968 và đầu năm 1969, một số cán bộ đầu não của ta bị lộ, Trần Văn Lai được chỉ thị cho phép dừng hoạt động tránh địch đang truy lùng, tạo điều kiện trở về căn cứ giải phóng khi cần thiết. Địch truy lùng ráo riết và treo giải thưởng cho bất kỳ ai bắt được Trần Văn Lai.

Năm 1969, tình hình căng thẳng giữa ta và địch ở nông thôn vùng ven và ở nội thành trong chiến dịch bình định cấp tốc của địch, Trần Văn Lai phải dựa vào cơ sở quần chúng nòng cốt để ra Quảng Ngãi tránh né. Năm 1970-1974, Trần Văn Lai 2 lần bị địch bắt giam ở Quảng Ngãi. Khi bị địch bắt, dù phải chịu nhiều đòn tra tấn hiểm độc, dã man, đồng chí vẫn một lòng một dạ kiên trung, bất khuất.

Năm 1975, miền Nam hoàn toàn giải phóng, Trần Văn Lai về công tác tại Đơn vị Tiền phương B.12 Bộ Tư lệnh Thành đội Sài Gòn - Gia Định, được giao nhiệm vụ truy quét tàn quân địch, tiếp quản nhà các sĩ quan địch bỏ chạy. Được phân công nhiệm vụ Trưởng ban quản lý Thương xá Tam Đa, một Trung tâm Thương mại lớn nhất Sài Gòn thời đó (sau là Trung tâm Thương mại Quốc tế Sài Gòn). Tại đây, nhờ vận dụng và sử dụng toàn bộ công nhân cũ tự quản và bảo vệ do Trần Văn Lai chỉ huy, Thương xá Tam Đa được giữ nguyên vẹn và bàn giao cho Sở Thương nghiệp thành phố vào năm 1976. Năm 1977, Trần Văn Lai về công tác tại Phòng Tổng kết Chiến tranh - Bộ Tư lệnh thành phố cho đến năm 1981 thì nghỉ hưu với quân hàm Thượng úy và là thương binh 1/4 (tỷ lệ 81%).

Ông Huỳnh Văn Cang (Tư Cang), nguyên Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội thành phố Hồ Chí Minh ngày 7/7/2002 ngay sau khi Trần Văn Lai qua đời như sau: “Đồng chí Trần Văn Lai (Mai Hồng Quế) là một Cán bộ tình báo trong nội thành Sài Gòn - đầy dũng cảm, thành tích chất chồng, phẩm chất cao quý”. 

Năm 2015, đúng dịp kỷ niệm 40 năm, Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2015), đồng chí Trần Văn Lai được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân. 

Ngày 22/4/1984, UBND TP HCM ra quyết định công nhận nhà 287/68-70-72 Nguyễn Đình Chiểu (Trần Quý Cáp) là Di tích Cách mạng. Ngày 16/11/1988, Bộ Văn hóa ra quyết định công nhận “Hầm chứa vũ khí tại 287/68-70-72 Nguyễn Đình Chiểu (Trần Quý Cáp)” là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Quốc gia.

Quảng Thiên

 

 

Chia sẻ:

Các tin khác

Danh sách liệt sĩ đã quy tập

  Tên chiến sĩ Quê quán
1 Nguyễn Xương Thái Bình
2 Nguyễn Văn Tuy Thái Bình
3 Phạm Văn Tuấn Thái Bình
4 Vũ Văn Tiến Thái Bình
5 Tèo Thái Bình