Hotline: 0913.842.499 | Liên hệ quảng cáo: 0945.789.363 | Email: tapchitrian@gmail.com

Chiến trường xưa

Khắc mãi ơn sâu

Cập nhật lúc 11:36 23/09/2016

Chuyến thăm “Chiến trường xưa” đã gợi nhớ một “thời hoa đỏ” đầy bi thương và hào hùng. Tất cả như một cuốn phim quay chậm lại một thời thương nhớ ấy.

Ảnh: Các cựu chiến binh viếng các anh hùng liệt sĩ tại xã Quế Minh (huyện Quế Sơn, Quảng Nam)

Nhóm cựu chiến binh ở tỉnh Hải Dương gồm: ông Nguyễn Văn Đức - vào chiến trường từ năm 1967 và 7 ông cùng “đi B” ngày 26 tháng 12 năm 1970 là: An Văn Gia, Nguyễn Hữu Chỉnh, Phạm Xuân Thiều, Nguyễn Văn Lai, Đào văn Tiến, Vũ Duy Trang, Phạm Quang Bách - tất cả đều chiến đấu trên đất Quảng Nam “đi đầu diệt Mỹ”. Các ông vào thăm chiến trường xưa, với tư thế của những người chiến thắng, nhưng không khỏi bùi ngùi. Ngày ra đi, ngồi trên tàu xuất phát từ ga Dụ Nghĩa (Hải Phòng) nhìn xuống, các chiến sĩ như thấy cả quê hương tiễn đưa mình. Hình ảnh người phụ nữ, tuổi độ 40-45, tay cầm chiếc nón đuổi theo đoàn tàu, bị vấp ngã xuống đường ray nhưng đã chồm dậy tiếp tục chạy theo cho đến khi bóng bà nhỏ dần rồi khuất hẳn, đã ám ảnh các ông tới tận hôm nay và chắc chắn còn mãi mãi về sau…

600 đồng đội cùng đi vào ngày ấy, nay chỉ còn khoảng hơn trăm người. Hầu hết số vắng là do hy sinh ở mặt trận Quảng Đà, từ 1971 đến tháng 4-1975. Mất mát quá lớn và ân nghĩa sâu nặng của bà con Quảng Nam suốt những tháng năm gian khổ ấy, có nhiều người đã hy sinh…cứ day dứt khôn nguôi trong tâm trí; bởi vậy, bắt đầu từ lúc lên tàu đi về phương Nam, các ông đặc biệt chú ý: “Thất lạc cái gì cũng được. Tuyệt đối không được để hư hỏng các hộp bánh đậu xanh, bánh khảo, nhang thơm” - đặc sản để dâng lên hương hồn các anh hùng, liệt sĩ và thăm hỏi những người đã giúp đỡ các chiến sĩ công tác và chiến đấu trên đất Quảng yêu thương.

Ảnh: Các cựu chiến binh viếng các anh hùng liệt sĩ tại di tích chiến địa Đá Bạc (huyện Quế Sơn, Quảng Nam)

Lần nào vào, đoàn đều đến thắp hương tại các nghĩa trang liệt sĩ xã Quế Minh và xã Sơn Viên (Quế Sơn), nằm giữa vùng chiến địa xưa. Hàng ngàn ngôi mộ, hầu hết là của các chiến sĩ thuộc Trung đoàn 36 và Trung đoàn 38 / Mặt trận Quảng Đà, hy sinh hồi 1971-1972, nay vẫn chưa biết tên. Mọi người đi đến từng tấm bia, vừa để viếng thăm, vừa để tìm đồng đội. Đoàn dừng hồi lâu tại phần mộ chị Hai Luyện (sinh 1944, nguyên Hội trưởng Hội phụ nữ xã Sơn Lộc, nay là Quế Minh) và mộ của những người đã cùng chị chăm lo cho ông Trang, ông Lai từng miếng cơm, hớp nước, từng chiến công trong những ngày đánh giặc. Đến xã Đại Lãnh, sau khi viếng tại tượng đài chiến thắng Thượng Đức, đoàn thắp hương tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ thuộc gia đình đồng chí Nguyễn Trung Chính-nguyên Huyện đội trưởng huyện đội Đại Lộc hồi kháng chiến chống Mỹ. Trở về thị trấn Ái Nghĩa, Đoàn đến thăm vợ chồng ông Lê Nhật Tập-bà Nguyễn Thị Nữ  – Những người chiến sĩ cách mạng kiên trung và nhân hậu, có nhiều người thân là anh hùng liệt sĩ. 

Ảnh: Các cựu chiến binh chụp ảnh lưu niệm trước Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng đặt tại khu vực núi Cấm, xã Tam Phú (Tam Kỳ)

 Thăm má Tuần gần 90 tuổi, ở 110/Hùng Vương, Quế Sơn, Quảng Nam, ông Chỉnh kể lại cho mọi người nghe chuyện hồi tháng 4-1973, ông là chính trị viên phó Đại đội 2, Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 38, trực tiếp phụ trách Trung đội 1 chống quân Ngụy đi càn lấn chiếm đất tại xã Sơn Lãnh. Ông bị mảnh đạn M79 của địch xuyên trên nhu mô phổi phảỉ, được chuyển đến điều dưỡng ở bệnh xá Trung đoàn. Má Tuần, lúc ấy xấp xỉ 50 tuổi, đã đến đề nghị và được thủ trưởng đơn vị đồng ý cho má đưa ông về nhà chăm sóc giúp. Một tháng sau vết thương lành, ông trở về đơn vị, tiếp tục công tác và chiến đấu cho đến ngày toàn thắng…

 Đến thăm chị Năm Nhỏ-nguyên Chủ tịch Hội phụ nữ, Trưởng ban địch vận xã Sơn Thượng (nay là Quế Thuận) huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam. Chị là người chiến sĩ cách mạng kiên trung và đôn hậu, chưa đầy 3 năm đã mất 4 người thân bị kẻ thù giết hại. Chị bị đạn giặc cướp mất cánh tay phải. Những năm 1972-1973, ta và địch xen kẽ trong thế da báo. Các chiến sĩ đặc công cùng đơn vị với ông Gia hoạt động ở xã Sơn Trung rất gian khổ. Chị Năm Nhỏ coi các ông như em ruột, giúp đỡ, chở che mọi điều. Đêm đêm, với một cánh tay, chị về xã Sơn Thượng mang đường mía, đỗ đen, thịt heo… để các chiến sĩ bồi dưỡng sức khỏe. Đến thăm chị, nhìn chị làm mọi việc bằng một cánh tay và tâm sự “chị muốn được tự chăm sóc các em như những ngày chiến đấu gian khổ ấy”. Mọi người vô cùng xúc động.

 Đặc biệt, đoàn đến thắp hương Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hung uy nghi đặt tại khu vực núi Cấm, xã Tam Phú (Tam Kỳ). Kính cẩn nghiêng mình trước tượng đài Mẹ, các cựu chiến binh hứa với mẹ: “Chúng con sẽ phấn đấu, cống hiến hết mình cho nước non này ngàn năm vững bền”.

Tự tay mình cắm nén nhang thơm vào từng nấm mộ, từng bát hương thờ các anh hùng, liệt sĩ; tự mình được nắm bàn tay, được hỏi thăm những ân nhân tại các miền quê ở các chiến trường xưa; các cựu chiến binh như thấy, mỗi chuyến đi lại có thêm những ý nghĩa đích thực của nó. Và lần nào cũng vậy, khi từ chiến trường xưa trở về, trong tâm trí mỗi người lại văng vẳng lời thơ do ông Gia tự đặt sau một lần ra khỏi nghĩa trang liệt sĩ Quế Minh: “Về thăm lại chiến trường xưa / Đoàn quân năm ấy đã thưa đi nhiều / Khói nhang quyện áng mây chiều / Mang theo trong gió bao điều nghĩ suy!". 

Bài và ảnh: Phạm Xưởng

Chia sẻ:

Các tin khác