Hotline: 0913.842.499 | Liên hệ quảng cáo: 06.969.4582 | Email: tapchitrian@gmail.com

Chiến trường xưa

Người quan tham mưu

Cập nhật lúc 08:33 06/07/2020

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, để trực tiếp chi viện vũ khí, hàng hóa và nhân lực cho chiến trường miền Nam, cùng với con đường vận tải dọc Trường Sơn, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương quyết định mở đường vận chuyển chiến lược trên biển Đông, gọi là đường Hồ Chí Minh trên biển. Để khai thông tuyến đường này, nhiều chiến sĩ đã hy sinh một phần thân thể hoặc cả tính mạng trên những chuyến vượt biển nguy hiểm.

Một trong số đó là người lính Nguyễn Hữu Tuần. Ông sinh năm 1931 ở Hà Tĩnh, nhập ngũ từ năm 19 tuổi. Trước khi được cử sang làm nhiệm vụ trên con tàu Không số, ông từng chiến đấu ở chiến trường Cam-pu-chia từ năm 1952 đến năm 1954. 
 
Tháng 10/1963, ông Nguyễn Hữu Tuần được bổ nhiệm là Sĩ quan Tham mưu và Trưởng ban tác chiến huấn luyện đoàn tàu Không số, thuộc Lữ đoàn 125 vận tải Hải quân. Đoàn 125 làm nhiệm vụ chi viện vũ khí cho chiến trường miền Nam. Nguyễn Hữu Tuần là người trực tiếp lên kế hoạch vận chuyển và tác chiến cho các đội tàu vào 19 bến ở 9 tỉnh thành miền Nam, đồng thời theo dõi tình hình để rút kinh nghiệm từng chuyến đi để làm bài học huấn luyện đơn vị.
 
Ông Nguyễn Hữu Tuần cùng các cán bộ của Đoàn 125 luôn ghi nhớ lời căn dặn của Đại tướng Võ Nguyên Giáp: “Con đường vận tải chi viện đường biển chỉ ưu tiên cho chiến trường Nam Bộ ở xa, có địa hình sông rạch kín đáo được giữ bí mật. Còn đưa vào ven biển miền Trung, địa hình trống trải, bến hẹp phải bảo đảm chuyến đi an toàn tuyệt đối”. Với cương vị là một Tham mưu tác chiến trên chuyến tàu Không số, ông đã không ngừng phát huy tinh thần mưu trí và ý chí kiên cường của các chiến sĩ trong đơn vị để bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ chi viện cho chiến trường. Năm 1964, đoàn 125 đã đưa được 87 chuyến hàng với hơn 4700 tấn vũ khí, vượt yêu cầu của Quân ủy, đảm bảo giữ bí mật con đường chi viện, không có thương vong lớn về người và tổn thất về phương tiện.
 
Đầu năm 1965, tàu 143 nhận nhiệm vụ của Đoàn chở 65 tấn vũ khí vào bến Lộ Riêu, tỉnh Bình Định nhưng bị tàu chiến Mỹ phát hiện. Con đường vận chuyển của tàu bị lộ làm cho việc tiếp viện từ Bắc vào Nam qua đường biển trở nên vô cùng ác liệt. Đồng thời với hành động đẩy mạnh đánh phá miền Bắc, ngăn chặn tuyến đường Trường Sơn, Mỹ tăng cường huy động tàu chiến các loại, xây dựng Hải quân Ngụy, điều thêm máy bay tàu chiến Hải quân để phong tỏa biển, phá trạm ra đa, cầu cảng, đầu mối giao thông quan trọng trên biển. Trước tình hình đó, ông Nguyễn Hữu Tuần và các đồng chí trong Ban Tham mưu tác chiến của Đoàn 125 đã khẩn trương tìm cách mở đường mới. 
 
Tuy không trực tiếp đi trên những con tàu vận tải nhưng mỗi chuyến đi của tàu Không số đều có sự theo dõi sát sao của Tham mưu Nguyễn Hữu Tuần. Chính vì vậy, mỗi lần nghe tin tàu bị địch phát hiện, đồng đội phải “đánh bộc phá hủy tàu” là ông và các đồng chí trong tiểu ban Tác chiến – Huấn luyện như “bị cắt từng khúc ruột”.
 
Năm 1968, Đoàn 125 tham gia vận chuyển phục vụ quân dân miền Nam mở rộng đợt Tổng tiến công Tết Mậu Thân. Đây là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, nên Đoàn đã sử dụng 4 tàu: 165, 235, 43 và 56 tham gia chở hàng chi viện vào 4 tỉnh: Cà Mau, Khánh Hòa, Bình Định, Quảng Ngãi. Nguyễn Hữu Tuần là người trực tiếp theo dõi con tàu 235 có nhiệm vụ đưa 20 tấn vũ khí vào bến Ninh Vân, bán đảo Hòn Đèo, cách Nha Trang 15 km về phía Bắc. Đây là bến mới, có địa hình phức tạp nên ông đã giao cho Trung úy Phan Vinh – là người có nhiều kinh nghiệm lái tàu Không số làm thuyền trưởng. Ngày 27/2, tàu ra neo xuất phát sang đảo Hải Nam (Trung Quốc) để tìm đường vào bến,  Tham mưu Nguyễn Hữu Tuần đã ra tận bến để động viên tinh thần các chiến sĩ Hải quân.
 
19 giờ ngày 29/2, tổ Tham mưu của ông nhận được điện báo con tàu 235 đã bị địch phát hiện, lúc đó đang ở cách đảo Hòn Đèo 50 Hải lý. Các chiến sĩ Hải quân không liên lạc được với đơn vị trên bờ nên khi tàu vào đến bến đành thả hàng xuống biển để cơ sở trong đất liền ra vớt sau. Trong khi đó, phía địch liên tục uy hiếp nhằm bắt sống các chiến sĩ có mặt trên tàu 235. Tuy bị dồn ép, bao vây liên tục nhưng các chiến sĩ vẫn không hề nao núng, tìm cách bắn trả địch để thoát vòng vây. Cuối cùng, trong tình thế nguy cấp, sau khi đưa một số anh em bị thương lên bờ, thuyền trưởng Phan Vinh phải ra lệnh hủy tàu. Khối bộc phá hơn 1 tấn làm thân tàu đứt đôi. Số chiến sĩ còn lại trên tàu phải chiến đấu suốt 12 ngày đêm và chỉ có 5 người thoát khỏi vòng vây của địch. Sự hy sinh của các chiến sĩ là tổn thất vô cùng lớn đối với Đoàn 125 và đặc biệt đã để lại nỗi đau đớn khắc sâu trong lòng người Tham mưu trực tiếp chỉ đạo con tàu Nguyễn Hữu Tuần. 
 
Đến năm 1970, Đại tá Nguyễn Hữu Tuần rời Lữ đoàn 125, nhận nhiệm vụ tham mưu tác chiến ở Bộ Tổng Tham mưu (Hà Nội). Đó cũng là thời điểm quân dân ta bước vào giai đoạn nước rút trong cuộc trường chinh kháng chiến chống Mỹ. Vì vậy, trách nhiệm của các cán bộ công tác ở Bộ Tổng Tham mưu càng lớn, đòi hỏi mỗi người phải nhanh nhạy, có khả năng đánh giá tình hình, xây dựng chính sách, phương án và có tư duy phản biện cao với mọi vấn đề. 
 
Những ngày tháng làm nhiệm vụ ở đây, ông Nguyễn Hữu Tuần lần lượt làm trợ lí phòng K theo dõi chiến trường Campuchia, trợ lí phòng B theo dõi chiến trường Quân khu 9 (Đồng bằng sông Cửu Long) rồi trợ lí phòng A phụ trách hướng biển, theo dõi Quân chủng Hải quân. 
 
Sau một thời gian, ông được điều động lên văn phòng Bộ Tổng Tham mưu làm trợ lý cho Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Tổng Tham mưu trưởng phụ trách tác chiến, quân báo – Thượng tướng Lê Ngọc Hiền. Ông cũng nhiều lần được trực tiếp làm việc với Đại tướng Võ Nguyên Giáp.
 
Mùa khô năm 1974, với vai trò trợ lý Tổng Tham mưu, Đại tá Nguyễn Hữu Tuần đã tổng hợp nhiều báo cáo quan trọng, phục vụ cho các cuộc họp của Bộ Chính trị liên quan đến chiến trường miền Nam. Đặc biệt, đầu tháng 10 năm 1974, ông được Đại tướng Võ  Nguyên Giáp giao nhiệm vụ viết báo cáo so sánh tương quan lực lượng địch – ta trên chiến trường, tình hình nhân dân trong các vùng giải phóng. Báo cáo của ông đã được Đại tướng đánh giá là tài  liệu có ý nghĩa chiến lược, là cơ sở để Bộ Chính trị đề ra các phương án tác chiến trong tình hình mới. 
 
Sau đó, ông tháp tùng Thượng tướng Lê Ngọc Hiền cùng đoàn Sở chỉ huy tiền phương lên đường vào Tây Nguyên. Tại đây, ông được gặp gỡ, làm việc với những tướng lĩnh tài giỏi như Đại tướng Văn Tiến Dũng, Thượng tướng Hoàng Minh Thảo, Thiếu tướng Vũ Lăng, Đại tá Đặng Vũ Hiệp; Đại tá Lê Quốc Thước... Đây đều là những người trực tiếp chỉ đạo triển khai chiến dịch giải phóng Tây Nguyên. Chiến dịch kết thúc thắng lợi chỉ trong 4 ngày, hoàn thành trước kế hoạch, mở ra cục diện mới trên chiến trường miền Nam.
 
Sau đó, cùng với Quân đoàn 3, Chỉ huy sở tiền phương Bộ Tổng Tham mưu cũng hành quân thần tốc xuống miền Đông, phối hợp với Trung cục miền Nam thành lập Chỉ huy Sở chiến dịch Hồ Chí Minh chuẩn bị tấn công giải phóng Sài Gòn. Đại tá Nguyễn Hữu Tuần đã vinh dự có mặt trong nhiều cuộc họp quan trọng của Bộ chỉ huy chiến dịch. Với tinh thần tiến công thần tốc, quyết chiến quyết thắng, quân ta đã giải phóng được nhiều thành phố, khu vực quan trọng ở Sài Gòn. 
 
Đúng 11 giờ ngày 30/4/1975, Quân đoàn 2 đã chiếm được Dinh Độc Lập, dinh lũy cuối cùng của địch, kết thúc thắng lợi chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Hòa chung niềm xúc động nghẹn ngào của toàn thể quân dân, người chiến sĩ Nguyễn Hữu Tuần chợt nhớ đến thời khắc đầu tiên vinh dự được giao nhiệm vụ trên con tàu Không số, thấy cả nụ cười hạnh phúc của những người đồng đội đã hy sinh trên con đường biển kéo dài từ Bắc vào Nam. 
 
Khi rời quân ngũ, trở về với cuộc sống đời thường, Đại tá Nguyễn Hữu Tuần đã ghi lại những kỷ niệm về cuộc đời binh nghiệp của mình, ghi lại những chiến công của các chiến sĩ Hải quân đã anh dũng mở đường Hồ Chí Minh trên biển, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Đó là cuốn Hồi ký mang tên: “Hành trình người lính”, là một lời tri ân với những người đồng chí, đồng đội của ông đã hy sinh và cũng là một tư liệu lịch sử cho các thế hệ sau hiểu hơn về đoàn tàu Không số.
 
Chúng ta cùng đọc một đoạn thơ ông viết về đoàn tàu Không số:
 
“Không số biệt danh giữa biển Đông
Đường mòn trên biển mở kỳ công
Nhiều tay lái vững ra tiền tuyến
Một tuyến xông pha bến mấy thông”…
 
Lê Thư 
(Ghi theo sách "Hành trình người lính, ký ức về đoàn tàu Không số của Đại tá Nguyễn Hữu Tuần)
 

Chia sẻ:

Bình chọn: (0 Lượt bình chọn)

Ý kiến bạn đọc (0)

Các tin khác