Hotline: 0913.842.499 | Liên hệ quảng cáo: 06.969.4582 | Email: tapchitrian@gmail.com

Chiến trường xưa

Vẹn nguyên lời thề giữ đất biên cương (Kỳ 1)

Cập nhật lúc 10:58 11/07/2020

(ĐTTA) - Cách đây 36 năm, thôn biên giới Nặm Ngặt, xã Thanh Thủy (Vị Xuyên) chìm trong mưa bom, bão đạn. Đây là địa phương chịu sự tàn phá nặng nề nhất trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc, tại mặt trận Vị Xuyên mà dư âm của nó còn dai dẳng đến tận hôm nay.

Dù vậy, xuyên suốt chiều dài lịch sử, lời thề thiêng liêng giữ đất biên cương vẫn được gìn giữ vẹn nguyên qua bao thế hệ, dù có phải đánh đổi bằng xương máu.
 
Kỳ 1: Tương phùng trên điểm cao 468
 
Nơi điểm cao 468 (thôn Nặm Ngặt), chúng tôi may mắn được gặp những cựu binh năm xưa của Sư đoàn (F) 356. Đó là Đại úy Hoàng Thế Cương – nguyên Phó Ban tác chiến, Đại úy Lê Hồng Mai – Đại Đội trưởng Công binh, Thượng úy Trần Quý Bình, Trần Xuân Tích… Họ là những chứng nhân lịch sử, trí dũng kinh qua cuộc chiến đấu bảo vệ mặt trận Vị Xuyên (giai đoạn 1984 – 1989). Từng hồi ức về một thời khói lửa qua câu chuyện họ kể khiến trái tim bao người con đất Việt thổn thức…
 
 
Cựu chiến binh Sư đoàn 356 thăm chiến trường xưa, cùng nhau quan sát điểm cao điểm 685
Ký ức một thời
 
“Chúng ta nhắc lại quá khứ, không phải là kích động lòng thù hận mà vì đó là một phần của lịch sử. Khép quá khứ, hướng tới tương lai nhưng không quên người đã đổ xương máu hy sinh để bảo vệ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc”, đại úy Lê Hồng Mai nói.
 
Tháng 2.1979, chiến tranh nổ ra trên tuyến biên giới Việt – Trung. Tháng 4.1984 đến tháng 5.1989, Trung Quốc đưa hơn 50 vạn quân của 8/10 đại quân khu, tấn công toàn diện biên giới tỉnh Hà Tuyên (nay là Hà Giang), âm mưu vẽ lại đường biên giới tới bắc suối Thanh Thủy. Theo nhiều nghiên cứu thì đây là cuộc chiến tranh xâm lược quy mô lớn nhất kể từ sau khi quân và dân ta đánh thắng đế quốc Mỹ. Bởi thời gian kéo dài tới 5 năm, nếu tính từ thời điểm 1979 thì tròn 10 năm. Đồng thời, cũng là cuộc chiến diễn ra ác liệt nhất, khiến mặt trận Vị Xuyên bị cày xới. Có thời điểm, chỉ trong 3 ngày, Trung Quốc đã bắn vào khu vực Vị Xuyên hơn 10.000 quả đạn pháo. Ác liệt tới mức, có những ngọn núi đá bị đạn, pháo cối của địch san bạt đến hơn 3 mét; núi đá vỡ trắng như miệng các lò vôi nên chiến sỹ của ta gọi đó là “Lò vôi thế kỷ” (điểm cao 685); thậm chí, có những địa danh như điểm cao 772, máu nhuộm hồng núi đá, được gắn tên “Đồi thịt băm” hay “Cối xay thịt” để nói lên sự tàn khốc của chiến tranh phi nghĩa…
 
“Với người lính F356, chúng tôi không thể nào quên chiến dịch MB-84, tấn công giành lại cao điểm 772, diễn ra ngày 12.7.1984. Trong trái tim, khối óc chúng tôi, đây là một ngày đặc biệt, ngày để người ở lại tưởng nhớ, tri ân đồng đội đã mãi mãi ra đi khi thực hiện nhiệm vụ thiêng liêng: Bảo vệ từng tấc đất nơi biên cương Tổ quốc”, Đại úy Hoàng Thế Cương xúc động nói. Khi ấy, tại điểm cao 685 – địa hình núi đá lởm chởm, có mỏm đá cao ngang đầu, mỏm ngang ngực, bụng hoặc đầu gối, quân ta không thể đào hào hoặc hố chiến đấu mà phải leo trèo, thậm chí cột dây song mây, bám leo trong đêm với vũ khí, trang thiết bị cồng kềnh. Quân địch trong công sự vững chắc còn quân ta thì gần như phơi lưng trên vách đá… Do tương quan lực lượng và nhiều yếu tố bất thuận khác, chiến dịch MB-84 không thành công. Các đơn vị tiến công bị tổn thất lớn. Gần 600 chiến sỹ của F356 ngã xuống mà thân xác… qua mấy lần pháo dập!.
 
 
Đại úy Hoàng Thế Cương (người bên phải) kể lại quá trình tác chiến của Sư đoàn 356 cho du khách, tại Đền thờ các Anh hùng – Liệt sỹ mặt trận Vị Xuyên
 
Dù chiến dịch MB-84 không thành công như mong đợi nhưng những người lính bảo vệ mặt trận Vị Xuyên đều hiểu rõ: Nếu không chiến đấu, phản công, ắt có ngày lùi bước. Nếu không có tổn thất của ngày hôm nay thì không có chiến thắng huy hoàng ngày mai. Và thực tế, sau 5 năm xâm lược, quân đội Trung Quốc không thể tiến sâu vào nội địa của ta quá 2 km, buộc phải rút quân về nước, khuất phục trước tinh thần “Đem đại nghĩa để thắng hung tàn” của dân tộc Việt.
 
 “Mái nhà chung” của anh linh các Anh hùng, Liệt sỹ
 
Trong cuộc chiến đấu bảo vệ mặt trận Vị Xuyên, khoảng 4.000 chiến sỹ của ta vĩnh viễn nằm lại chiến trường. Trên 1.500 người trong số họ đã an nghỉ tại Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Vị Xuyên. Nhưng hơn 2.000 liệt sỹ đang gửi thân xác nơi đầu non, góc núi, bờ khe, triền suối trên các trận địa xưa…
 
Trung sỹ Nguyễn Văn Kim, Tiểu đoàn (D) 3, Trung đoàn (E) 876, F356 không thể quên ngày 11.7.2013; ông cùng đồng đội hành hương từ tỉnh Yên Bái sang Hà Giang để tới điểm cao 468 thắp hương tưởng nhớ, tri ân người đồng đội đang nằm lại xa trường: Hôm ấy, trời lất phất mưa, đoàn phải leo bộ, vượt hơn 500 mét đường đất dốc, trơn trượt. Đến điểm cao 468, mọi người lặng lẽ rải áo mưa, đặt đồ lễ, thắp hương vái vọng đồng đội ngay trên nền đất. Sau phút mặc niệm, một người trong đoàn thốt lên: “Giá như nơi này có một Đài hương nhỉ?”. Thế là ước nguyện bùng lên. Mang ước nguyện và trăn trở này, tôi chia sẻ với anh Hoàng Thế Cương – Trưởng Ban liên lạc Cựu chiến binh (CCB) F356 tại Hà Giang, ngay tức thì được anh đồng tình ủng hộ.
 
Trong buổi gặp mặt truyền thống F356 tại Yên Bái, việc xây dựng Đài hương nơi điểm cao 468 được đưa ra luận bàn và nhận lại sự hưởng ứng tích cực của các CCB F356. Hoàn tất thủ tục cần thiết, huy động nguồn lực xã hội hóa, ngày 23.11.2013, Đài hương 468 khánh thành trong niềm mong đợi của bao CCB, thân nhân các anh AH-LS, nhân dân địa phương và du khách xa gần. Đặc biệt, tháng 7.2014, trong lần gặp mặt giữa nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang với 87 CCB F356 tại Hà Nội, từ đề xuất của CCB F356, nguyên Chủ tịch nước đồng ý cho CCB F356 cùng tỉnh Hà Giang tôn tạo Đài hương 468 và xây dựng Nhà tưởng niệm tri ân các AH-LS mặt trận Vị Xuyên. Đến tháng 1.2017, Đài hương 468 hoàn thành quá trình tôn tạo. Nhiều CCB ví đây là “mái nhà chung” cho anh linh các AH-LS còn nằm lại nơi chiến trường; là nơi xoa dịu những rát bỏng nắng hè, sương đông buốt giá khi họ chưa thể quy tập về Nghĩa trang. Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến thực tế xót xa này chính là bởi hỏa lực của ta và địch còn sót lại sau cuộc chiến tranh, chưa thể rà phá hết để tìm kiếm, cất bốc hài cốt liệt sỹ…
 
 
Một góc Đền thờ các Anh hùng – Liệt sỹ mặt trận Vị Xuyên tại điểm cao 468
 
Qua quá trình tôn tạo, nâng cấp, Đài hương 468 hôm nay đã trở thành Đền thờ các Anh hùng, Liệt sỹ (AH-LS) mặt trận Vị Xuyên qua sự đóng góp tâm sức, trí lực, vật lực của bao CCB F356; các tổ chức, cá nhân, nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh. Đền thờ trở thành địa chỉ lịch sử – văn hóa đặc biệt không chỉ của tỉnh Hà Giang mà còn của cả dân tộc. Là nơi để đồng đội, nhân dân cả nước đến thắp hương tưởng niệm, tri ân các AH-LS hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, tại mặt trận Vị Xuyên. Và là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho thế hệ người Việt hôm nay và mai sau.
 
Cũng tại Đền thờ các AH-LS mặt trận Vị Xuyên còn lưu lại lời thề bất hủ của AH-LS Nguyễn Viết Ninh (C5, D2, E876) được khắc trên báng súng, trước khi về với đất mẹ (năm 1984): “Sống bám đá đánh giặc, chết hóa đá thành bất tử”. Lời thề ấy đã trở thành lời hứa, khúc tráng ca giữ biên thùy của bao chiến binh bảo vệ mặt trận Vị Xuyên khi ấy.
 
Bài, ảnh: Thu Phương
 

Chia sẻ:

Bình chọn: (0 Lượt bình chọn)

Ý kiến bạn đọc (0)

Các tin khác