Hotline: 0913.842.499 | Liên hệ quảng cáo: 0963.53.88.39 | Email: tapchitrian@gmail.com

Gương sáng tri ân

Đại tướng Võ Nguyên Giáp với chữ “Nhân”

Cập nhật lúc 22:57 02/02/2019

Bác Hồ dạy cho các vị tướng 6 chữ: “Trí, Dũng, Nhân, Tín, Liêm, Trung”. Các vị tướng lĩnh Việt Nam đều cố gắng thực hiện lời dậy của Bác nhưng Đại tướng Võ Nguyên Giáp là vị tướng thực hiện đầy đủ, trọn vẹn 6 chữ ấy và là người thực hiện xuất sắc nhất nhiệm vụ Bác giao. Trong bài viết này, tôi chỉ phân tích làm rõ chữ “Nhân” trong lời dạy của Bác Hồ mà Đại tướng Võ Nguyên Giáp thấm nhuần và hành động trong quá trình cầm quân.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại đài tử niệm liệt sỹ trên đồi Độc Lập (Điện Biên) ngày 20.4.2004

Từ dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu

Nhà văn nhà báo, nhà nhiếp ảnh Mỹ Lady Borton đã có 35 năm sống ở Việt Nam, gắn bó và hiểu đến từng ngóc ngách của Hà Nội. Bà cũng là nhà văn Mỹ trong thời gian chiến tranh có mặt ở cả hai miền Nam – Bắc Việt Nam. Bà viết “Hồ Chí Minh – một Chân dung”, một cuốn sách nghiên cứu sâu sắc về thân thế và sự nghiệp của Bác Hồ. Bà dịch “Điểm hẹn lịch sử” của Đại tướng Võ Nguyên Giáp ra tiếng Anh. Bà trân trọng Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở một điều, đó là mọi suy nghĩ và hành động của Bác Hồ và Đại tướng Võ Nguyên Giáp đều vì nhân dân. Quân đội của họ thực hiện những lời dạy của Bác Hồ: từ nhân dân mà ra, vì dân mà chiến đấu. Vị đại tướng cầm quân quán triệt tinh thần ấy trong mọi hoàn cảnh và mọi điều kiện. Chính vì thế quân đội đó có một sức mạnh vô biên “nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng”. Từ 34 chiến sĩ, từ chiến thắng đầu tiên diệt đồn Phai Khắt, Nà Ngần, trở thành Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân rồi trưởng thành các trung đoàn, đại đoàn làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ chấn động năm châu, lay động địa cầu; trở thành các binh đoàn, quân đoàn hùng hậu thần tốc tiến về Thành phố Sài Gòn, hoàn thành sự nghiệp giải phóng miền Nam bằng chiến dịch mang tên Bác Hồ vĩ đại.

Nhà sử học quân sự Mỹ Xexin Caxi khâm phục thốt lên: “trong hơn 30 năm, từ con số 0 ông ấy đã xây dựng một bộ máy chiến tranh nông dân bách chiến bách thắng và ông ấy đã làm điều đó ở nước nghèo, ông là động lực đằng sau mọi thắng lợi. Đúng như Geoges Boudarel đã viết: Với Hồ Chí Minh, Võ Nguyên Giáp và các bạn chiến đấu của mình cụm từ “chiến tranh nhân dân” không ngừng trở thành khẩu hiệu động viên toàn thể dân tộc được thực hiện hàng ngày… Việc Võ Nguyên Giáp có thể đưa ra những quyết định quân sự quan trọng làm nên chiến thắng của quân đội khởi đầu với chân đất, áo vải và vũ khí thô sơ trước đối phương hùng mạnh có một cốt lõi, đó chỉ có thể là : sự am hiểu truyền thống lịch sử - văn hóa, truyền thống kiên cường chống giặc ngoại xâm của dân tộc… kết hợp chặt chẽ với sự vận dụng nhuần nhuyễn những tư tưởng cách mạng của Hồ Chí Minh trong một con người có nhiều tố chất tài năng. Nhưng trước hết “từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu”. Nghĩa là gần dân, am hiểu về nhân dân, tin tưởng ở nhân dân là yếu tố quan trọng hàng đầu để Võ Nguyên Giáp trở thành vị đại tướng vĩ đại của chiến tranh nhân dân. Ông Lại Văn Ly –Lão thành cách mạng, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Bình Trị Thiên thời chiến tranh, giọng đầy cảm xúc “Tôi từng được phục vụ Đại tướng nhiều lần khi ông vào thị sát đường mòn Hồ Chí Minh thời chiến. Đại tướng giản dị, thương dân, trọng kính vô cùng…Đại tướng là cả niềm tin cho bao thế hệ và đất nước hôm nay. Di sản cách mạng, đường lối quân sự, tấm lòng vị tha… Đại tướng để lại gia tài quý giá về đức hy sinh, vì dân vì nước”. Tướng Đồng Sỹ Nguyên nói về Đại tướng: “Là danh tướng nhưng khi xuống các chiến dịch, cụ đều dành thời gian đi thăm bộ đội, nơi ăn chốn ở của anh em. Ở gần cụ một thời gian rất dài, chưa bao giờ tôi thấy cụ to tiếng nóng giận hay quát nạt”. Đại tướng Phùng Quang Thanh đánh giá: Đại tướng Võ Nguyên Giáp tuy tuổi cao sức yếu nhưng thường xuyên căn dặn các đồng chí trong Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng phải thường xuyên giáo dục, rèn luyện bộ đội giữ vững và phát huy phẩm chất truyền thống bộ độ Cụ Hồ, xây dựng đội ngũ cán bộ có tinh thần tập thể, đặt lợi ích tập thể lên trên lợi ích cá nhân; phải biết thương yêu chiến sĩ, phải biết dựa vào dân… Ông Phạm Thế  Duyệt, nguyên Chủ tịch Uỷ Ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhấn mạnh: Chúng ta học tập ở Đại tướng rất nhiều nhưng trước hết đó là lòng yêu nước và cách mạng triệt để có phẩm chất bình dị, sống đôn hậu, gần gũi các tầng lớp nhân dân. Nói như Đại tá Trần Ngọc Long – Phó Viện trường Viện lịch sử quân sự Việt Nam thì: Là người chỉ huy (Đại tướng Võ Nguyên Giáp) còn như một người cha, người anh, người bác, người chú, người đồng nghiêp luôn luôn gần gũi. Chuyến đi thăm đường 20 quyết thắng, một cung đường ác liệt nhất ở Trường Sơn, khi đại tướng xuất hiện các nữ thanh niên xung phong nhiệt liệt chào đón, nhưng cũng giục Đại tướng đi nhanh khỏi nơi đây vì rất nguy hiểm, máy bay Mỹ ném bom bất cứ lúc nào. Có lẽ tình yêu thương “tướng sĩ một lòng phụ tử” theo truyền thống của cha ông mà ông đã thấm nhuần và được các nữ thanh niên xung phong đáp lại như thế.
Xuất phát từ quan điểm “lấy dân làm gốc”, Đại tướng luôn luôn tôn trọng nhân dân, đề cao vai trò của nhân dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân. Quán triệt sâu sắc lời dậy của Bác Hồ “dĩ công vi thượng” suốt đời phục vụ nhân dân, phục vụ sự nghiệp cách mạng. Khi mọi người đến chúc mừng Đại tướng tròn 100 tuổi, ông vui vẻ nói: ”Tôi sống ngày nào, cũng là vì đất nước này ngày đó”. Đại tướng luôn luôn kiên trì tư tưởng quân sự đậm tính nhân văn, đó là phong cách cầm quân của vị nhân tướng. Bác Hồ nói: “mãnh tướng có thể chỉ huy 100 quân, Hổ tướng chỉ huy được 1000 quân, Dũng tướng được giao vạn quân. Nhân tướng có dưới cờ mấy chục vạn quân”. Đại tướng Võ Nguyên Giáp là Tổng Tư lệnh duy nhất được tôn vinh là người anh Cả của Quân đội nhân dân Việt Nam. Nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu kể, khi ông làm chủ nhiệm Tổng Cục chính trị, được mời đến dự hội nghị kỷ niệm thành lập Đội Tuyên truyền giải phóng quân ở Thái Nguyên năm 1993. Bài phát biểu được mở đầu: “Thưa anh Văn”. Toàn bộ hội trường vang lên tiếng vỗ tay rầm rầm không ngớt của những vị đại biểu, của những cựu  chiến binh, cán bộ quân đội. Bà Lady Borton bày tỏ: “Tướng Giáp là học trò của Hồ Chí Minh. Trên khắp thế giới có lẽ chỉ có ở Việt Nam gọi Chủ tịch nước bằng Bác và gọi Tổng Tư lệnh là anh Cả. Cái đó rất đặc biệt và rất Việt Nam. Ông Giáp bắt đầu từ nhân dân mà ra, ông ấy suy nghĩ về nhân dân. Ông ấy suy nghĩ về kế hoạch, chiến lược nhưng thực hiện là nhân dân. Ông ấy nói không có dân là không có gì, có dân có tất cả”.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp với đồng bào Mường Phăng ngày 19.4.2004

Thương yêu bộ đội tiếc từng giọt máu của chiến sỹ

Thông thường những vị tướng cầm quân ra trận, cái đích bao giờ cũng phải là: “Quyết đánh, quyết thắng”. Đó là tiêu chí số một của người cầm quân. Nhưng với Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ngoài tiêu chí đó thì ông còn có tư tưởng “không phải thắng bằng mọi giá, mà là tư tưởng quyết chiến quyết thắng, trên cơ sở hạn chế thấp nhất sự hy sinh. Ông quý từng giọt máu của cán bộ chiến sĩ, dù họ là cô nuôi quân hay chiến sĩ liên lạc. Khi xây dựng bất kỳ một kế hoạch tác chiến nào, ông cũng rất tỉ mỉ chu đáo để làm sao hạ được mức thấp nhất hạn chế mất mát cho bộ đội. Nguyên Cục trưởng Quân báo Lê Trọng Nghĩa nhớ lại: Giai đoạn Cách mạng tháng 8, ông Nghĩa đại diện chính quyền Việt Minh liên hệ với quân đội Nhật. Chủ trương lúc đó của Việt Minh là chỉ huy quân giải phóng đánh vào quân Nhật đang co cụm ở Thái Nguyên để mở đường Nam Tiến. Ngày 23/8/1945, Cách mạng thành công, ông Nghĩa thôi nhiệm vụ. Việc này do Đại tướng Võ Nguyên Giáp chịu trách nhiệm. Đại tướng giao hảo với Bộ chỉ huy tối cao của quân đội Nhật, tạo điều kiện cho quân dân ta giành chính quyền. Nhờ đó, giải phóng quân vào chiếm lĩnh Hà Nội và làm hậu thuẫn để chính quyền cả nước ra mắt quốc dân đồng bào ngày 2/9 trong bầu không khí hòa bình, không xung đột đổ máu. Tướng Đồng Sỹ Nguyên kể: Ở chiến dịch Hoàng Hoa Thám (Đông Xuân năm 1950-1951), quân ta giành thắng lợi giòn giã suốt đường 18. Khi đánh đến Mạo Khê (Quảng Ninh) quân ta gặp lô cốt địch rất mạnh, ta đã tấn công nhưng không phá được. Bộ đội ta đang hăng đề nghị đánh tiếp. Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã cho ngừng tiến công sợ bộ đội ta tổn thất nhiều. Trong chiến dịch Điện Biên Phủ với trách nhiệm Bác Hồ giao: tướng quân tại ngoại, Đại tướng đã dám chịu trách nhiệm, quyết định chuyển phương án “đánh nhanh, giải quyết nhanh” sang phương án “đánh chắc, tiến chắc”. Đây không chỉ thể hiện tài thao lược, nghệ thuật quân sự mà còn thể hiện tính nhân văn cao cả. Đại tướng thấy khả năng chiến dịch đã bị lộ, ta chuẩn bị chưa kỹ sẽ dẫn đến sự hy sinh, đổ máu nhiều mà chưa chắc đã thắng. Đại tướng phát biểu: Đã là chiến dịch quyết định phải đánh thắng. Muốn vậy ta phải chuẩn bị đủ mọi mặt, dù chậm một thời gian nữa. Chiến trường trong lòng dân, trong lòng nước ta, ta không sợ, để ta chuẩn bị thật kỹ, khi vào trận đánh giành được thắng lợi và tổn thất ít nhất”. Ông cho kéo pháo ra, dùng chiến thuật đánh lấn, cho đào hào để bộ đội không bị phơi mình trên mặt đất… làm cho bộ đội đỡ thương vong. Khi ta tấn công A1 và C1, bộ đội thương vong nhiều, Đại tướng triệu tập hội nghị từ cán bộ trung đoàn trở lên và quán triệt: “Đảng giao cho đồng chí 1 tiểu đoàn có nghĩa là phó thác sinh mệnh gần 500 con người cho các đồng chí; Đảng giao cho các đồng chí 1 trung đoàn, có nghĩa là các đồng chí quyết định chuyện sống chết của gần 3000 con người; Đảng giao cho các đồng chí 1 đại đoàn là 1 vạn người con ưu tú của Đảng, cho nên các đồng chí phải biết tiếc thương từng giọt máu của đồng chí, đồng đội. Các đồng chí thấy thương vong nhiều thì các đồng chí phải xót xa”. Cựu chiến binh Mai Bá Quát khóc nức nở khi đi đưa tang Đại tướng: Nhờ Đại tướng chuyển sang đánh chắc tiến chắc, mới giảm thiểu được thương vong. Nhờ quyết định sáng suốt của Đại tướng mà đã cứu hàng vạn chiến sĩ. Chúng tôi và con cháu sẽ mãi mãi ghi ơn Đại tướng.
Trong những ngày chiến đấu cam go ở Điện Biên, Đại tướng đã nhiều lần viết thư tâm tình với chiến sĩ, phân tích những khó khăn thuận lợi của cả hai bên ta – địch, phương hướng phấn đấu của ta, triển vọng thắng lợi của chiến dịch. Nhà văn Nguyễn Đình Thi nhận xét: “Một vị Tổng Tư lệnh đồng thời là người chỉ huy chiến dịch mà viết thư gửi chiến sĩ với những lời thân mật như anh em, quả là điều hiếm thấy trong chiến tranh”. Tiến sĩ khoa học lịch sử Nguyễn Văn Khoan viết: Có đôi lần, Võ Nguyên Giáp chưa nhất trí hoàn toàn với cách đánh này, đánh vào nơi này tỉnh nọ không phải vì e ngại đối phương mạnh, đông quân nhiều súng… đắn đo suy nghĩ của Đại tướng là “đánh làm sao bảo vệ được mình, bớt được thương vong cho chiến sĩ”. Khi nghe tin một đại đội ở Thành Cổ Quảng Trị chỉ còn vài cây súng, Tổng Tư lệnh đã không cầm được nước mắt. Biết tin bộ đội, chiến sĩ, đồng bào ta ở Huế hy sinh nhiều, Tổng Tư lệnh trầm tư, suy nghĩ mấy đêm liền thao thức. Nghệ sĩ Trịnh Mai Nguyên được đạo diễn nổi tiếng người Pháp chọn vào vai Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong đoạn phim “Tuyết Đông Dương”. Trong vai này ông có nhiều cơ hội tìm hiểu người mà ông vốn kính yêu quý trọng từ trước, nói: “Là vị tướng nhưng ông xót thương từng giọt máu của chiến sĩ”. Điều này thể hiện rất rõ trong các quyết định của ông ở mỗi trận đánh. Trung tướng Đồng Sỹ Nguyên – Nguyên Tư lệnh Binh đoàn Trường Sơn viết trong hồi ký: “Những giọt nước mắt dành cho chiến sĩ vĩnh viễn nằm lại trên trọng điểm này của vị Tổng Tư lệnh giữa chiều Trường Sơn thật sự thấm đậm tình người, lắng sâu trong tâm khảm chúng tôi, không thể nào quên được. Cố Thượng tướng Trần Văn Trà – nguyên Tư lệnh các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam nói: “Võ Nguyên Giáp là Tư lệnh của các Tư lệnh, Chính ủy của các Chính ủy”.

Trung tướng Lê Văn Hân chủ trì hội thảo

Đại tướng của nhân dân

Trên thế giới hiếm có một nhà lãnh đạo nào khi về hưu không còn quyền lực nữa mà vẫn nhận được sự ngưỡng mộ của toàn dân. Hàng năm cứ đến ngày sinh nhật, ngày lễ…hàng trăm đoàn lần lượt đến nhà Đại tướng để chúc phúc. Ông Nguyễn Khắc Táo – nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh kể: Năm 1987, khi ông làm Ủy viên Thư ký UBND tỉnh Nghệ Tĩnh được vinh dự tháp tùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp về thăm quê bà Đặng Thị Hà (phu nhân). Trên đường về, xe chạy qua đến Võ Liệt, điểm di tích thờ các anh hùng liệt sĩ Xô viết Nghệ Tĩnh, Đại tướng cùng phu nhân xuống xe vào thắp hương. Khi sắp lên xe thì đột nhiên một số nông dân đang cày ruộng chạy lên, đứng trước mặt Đại tướng nói: Nhờ sự lãnh đạo sáng suốt của Đại tướng mà chúng tôi được sống sót trở về với đồng ruộng… Xe chạy về đến phà Rụ (Thanh Chương) nhân dân đứng đầy đường chờ đón, nhân dân vỗ tay, vẫy tay chào Đại tướng. Tình cảm của nhân dân dành cho Đại tướng khiến ông cảm động và ghi mãi trong lòng. Sau này khi làm lãnh đạo cấp cao hơn, ông đã cố gắng học tập tấm gương và phong cách của Đại tướng.

Ngày Đại tướng Võ Nguyên Giáp mất, cả nước tiễn đưa. Nhà Đại tướng ở 30 Hoàng Diệu đoàn người xếp hàng vào viếng cả ngày đêm không ngớt. Người từ các tỉnh đổ về nhà riêng, nhà tang lễ chưa bao giờ đông đến như thế. Ngày tiễn Đại tướng về quê người đông chật tuyến đường nơi linh cữu người đi qua, nhân dân cả nước lại đổ về Quảng Bình đưa tiễn Đại tướng mặc dù trời hôm đó mưa to. Các cựu chiến binh, người dân thường cho đến em nhỏ cũng lệ nhòa, nức nở. Giáo sư Vũ Khiêu xúc động:“Bao nhiêu nước mắt khóc Bác Hồ, giờ khóc bác Giáp”. Nhà báo Hồng Đăng viết “Cái đêm cuối cùng Đại tướng còn ở với chúng ta” cái khối gắn kết hàng triệu nhịp đập trái tim đó đã dạy cho chúng ta nhiều điều rộng lớn hơn. Và người đã tạo ra chất keo kết dính đó không ai khác chính là Đại tướng của chúng ta. Đến phút cuối cùng, người vẫn cống hiến cho đất nước những điều kỳ diệu.
Trong điếu văn truy điệu Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh: “Đảng, Nhà nước và nhân dân ta đánh giá cao công lao của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Các thế hệ cán bộ chiến sĩ quân đội suy tôn đồng chí là anh Cả của Quân đội nhân dân Việt Nam. Con người, nhân cách và những cống hiến to lớn của đồng chí in đậm trong lòng dân, là vị tướng của nhân dân, mãi mãi lưu danh trong lịch sử dân tộc”. Còn nhân dân khóc ròng trong những ngày tang lễ. Nhà giáo già sống ở phường Láng Hạ (Hà Nội) – Hồ Cơ, đã có câu đối kính dâng Đại tướng khái quát toàn bộ tài năng đức độ của vị tướng huyền thoại trong lịch sử “Văn lo vận nước, văn thành võ, võ thấu lòng dân, võ hóa văn”. Giáo sư Vũ Khiêu cũng tặng một câu đối lúc sinh thời Đại tướng rất trân trọng treo ngay sau ghế mình ngồi: “Võ công truyền quốc sử/ Văn đức quán nhân tâm”. Anh Văn người anh cả của quân đội. Bác Hồ khéo đặt tên cho vị tướng của mình cái tên giầu chất nhân văn như vậy.

  Trung tướng Lê Văn Hân


 

 


 

Chia sẻ:

Bình chọn: (0 Lượt bình chọn)

Ý kiến bạn đọc (0)

Các tin khác

Danh sách liệt sĩ đã quy tập

  Tên chiến sĩ Quê quán
1 Nguyễn Xương Thái Bình
2 Nguyễn Văn Tuy Thái Bình
3 Phạm Văn Tuấn Thái Bình
4 Vũ Văn Tiến Thái Bình
5 Tèo Thái Bình