Hotline: 0913.842.499 | Liên hệ quảng cáo: 06.969.4582 | Email: tapchitrian@gmail.com

Quốc phòng

Bâng khuâng những mùa xuân biên cương

Cập nhật lúc 14:06 29/01/2020

(ĐTTA) - Những ngày cuối năm Kỷ Hợi, tôi đến huyện biên giới Lộc Ninh (Bình Phước) thăm Đại tá Nguyễn Duy Cường, nguyên Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh và chúc mừng ông vừa “trình làng” tập Thơ & Tản văn “Dấu chân biên cương”- Nhà xuất bản Văn học ấn hành tháng 11 năm 2018.

Hơn 30 năm trong lực lượng Bộ đội biên phòng và từng có mặt nơi biên giới ở hai địa đầu đất nước, Đại tá Nguyễn Duy Cường không làm sao quên được những mùa xuân biên cương. Bởi xuân đến thường lặng lẽ mà bâng khuâng khôn tả. Lặng lẽnhư những người lính biên phòng đến với từng cột mốc, đường biên... 
 
Tốt nghiệp sinh viên đại học xây dựng, cuối năm 1971, Nguyễn Duy Cường được gọi nhập ngũ Bộ đội biên phòng. Chàng kỹ sư, bộ đội biên phòng Nguyễn Duy Cường, gốc quê Hà Nội, mùa xuân đầu tiênđến với miền biên giới Tây Bắc.Chốt biên giới neo lưng chừng núi.Đêm lạnh, gió  lùa qua vách nứa. Thao thức.Bâng khuâng.Rạo rực.Nghe rõ tiếng bật chồi lách tách của vô số loại cây từ trong màn sương sẫm.Nghe những chú én non ríu rít, kêu tìm mẹ, tiếng thác xa rì rầm...
 
Bài thơ“Câu thơ bên bản Vẽ”ra đời từ đêm đó và cũng là bài thơ hay trong tập Thơ & Tản văn “Dấu chân biên cương” của Nguyễn Duy Cường: Trang đồ án tạm dừng, lên với biên cương/ Cuốn sổ nhỏ mang theo, trong ba lô chiến sĩ/ “Công trình đầu tiên”- nhịp cầu tre bắc ngang mùa lũ/ Mái nhà tranh nho nhỏ, đậu lưng ngàn/ Bàn chân anh, khắp các nẻo rừng/ Những chuyến ngựa thồ, ngược đèo chuyển cát/ Câu thơ đầu tiên – đâu riêng chùm hoa rừng ngan ngát/ Giàn mướp nở hoa vàng, nền đất mới sao thương!/ Đêm Pơ Mu, lạnh lẽo đắp chung chăn/ Đọt măng đắng cũng khui hồng ngọn lửa/ Đâu chỉ mùa tuyết bay, nơi biên cương xa nhớ/ Chia tay với công trình, hương gỗ thoảng bâng khuâng/ Đời “Xây dựng”, có ước mơ từ sỏi cát xi măng/ Câu thơ bất chợt đến bên bản Vẽ/ Và niềm vui bừng lên, khi nắng xuân tràn qua cửa sổ/ Quyện mùi vôi trong nắng sớm say nồng.
 
Đại tá Nguyễn Duy Cường tâm sự: “Tôi viết về dải đất biên cương điệp trùng, sớm dậy, đường biên trước mặt, những mùa xuân về hoa ban trắng rừng; những rừng hoa Đào chen mây, bừng nắng… Tôiviết về người dân biên giới hiền hòa, chất phác, nhường từ bát ngô, bát mèn thén, đúng lúc đói lòng, những ngày, đêm hội, giao lưu, ném còn… Những ngày bình yên, đường chiều, bất chợt, gặp cánh diều bay… Những đêm giao lưu cùng các đoàn lên biên giới, các ca sĩ. Ánh trăng cong, sau kẽ lá rừng miền Đông…”.
 
Thơ của ông tình cảm dành nhiều cho biên cương, nơi điệp trùng cây lá, muôn loài chim thú.Nơi núi cao, đêm ánh sao trời chấp chới trên vai người lính biên phòng.Nơi vực thẳm, sông sâu,phân địnhđường biên giới, cột mốc.
 
Trong tập Thơ & Tản văn “Dấu chân biên cương”, Nguyễn Duy Cường ít có bài thơ xuân viết dài.Xuân trong thơ ông không tô điểm trau chuốt, nhiều sắc màu. Thơ xuân của ông thường chạm vào tâm sự, cảm xúc đối với những cảnh, vật gần gũi xung quanh: Xuân đã về, chạm bên ô cửa/ Chim nhỏ ơi, dường như muốn bay/ Có tiếng gọi, xa đâu đang hót/ Đôi bướm trắng đậu trên cành mai (Bức tranh ô cửa). Hay: Ngày vẫn vui, dậy sớm/ Bữa, se lạnh, thoảng hương/ Gặp con ong lấy mật/ Chọc ghẹo những giọt sương (Dậy sớm). Và: Hạt sương sớm long lanh/ Đọng hạt huyền lóng lánh/ Cánh vàng bay đi rồi/ Còn sắc son ở lại (Mai tứ quý).  
 
 
Ảnh: Đại tá Nguyễn Duy Cường tặng tập Thơ & Tản văn “Dấu chân biên cương” cho tác giả.
 
Với người lính biên phòng mùa xuân chưa trọn vẹn.Ngày xuân của các anh là điểm chốt, là cột mốc, đường biên.Canh cho dân giấc ngủ bình yên. Lo cho dân cuộc sống ấm no hạnh phúc. Mùa xuân thường đến sớm với người lính biên phòng.Có một lần đến Đồn biên phòng Đắc Bô (huyện Bù Gia Mập), chưa đến Tết cây mai trước đồn đã nở hoa vàng rực.Tôi đã viết mấy câu thơ vào sổ tay của mình:…Thầm thì cây cỏ hoa tươi/ Càng thương người lính ở nơi gió ngàn/ Bữa cơm ngày Tết vội vàng/ Cây mai nở sớm khẽ khàng đung đưa/… Rừng rừng tiếp nối mênh mông/ Gió thốc doanh trại biên phòng nao nao…/…Nghe âm vang của mùa xuân/ Vọng về tiếng hát bâng khuâng biên thùy.
 
70 tuổi, hơn 30 năm tuổi quân, Đại tá Nguyễn Duy Cường đã có 3 tập thơ in chung: “40 năm biên phòng” - Nhà xuất bản Công an nhân dân (năm  1999) và “Nối nhịp vàng”, tập 3 và tập 4 - Nhà xuất bản Văn học (năm 2010, năm 2014). Viết tản văn, ông cũng thường viết ngắn, dung dị, không dàn trải kể lễ nhiều. Câu văn gọn, dễ hiểu nhưng không kém phần nghệ thuật, nhân văn, cảm xúc.Lối viết tản văn của ông cũng như lời tâm sự.Như một câu chuyện kể về một kỷ niệm, ký ức người lính. Gần gũi và giản dị về đời lính nhưng lòng đầy tự hào về những chiến sĩ công an nhân dân vũ trang thời ấy. Cũng như thơ, đặt tít của tản văn, ông cũng không cầu kỳ, phong phú thêm. Như: “Tôi mong gặp lại họ”, “Tôi đã quên cảm ơn”, “Tự quản”… 
 
Huyện lỵ Mường Tè, Lai Châu lúc đó chỉ như cái xóm nhỏ, ai mới ở tỉnh lên mọi người đều biết. Có hai cô giáo thấy chúng tôi mừng lắm:
 
- Các anh khi nào về?
 
- Các anh còn lên đồn mấy ngày rồi quay về, cũng phải một tuần hoặc chục ngày. Có đoàn ở tỉnh sắp về, các cô theo về trước đi, tranh thủ ít ngày phép mà ở nhà được lâu.
 
- Chúng em đi với các anh thôi, đi cùng các anh công an vũ trang thôi.
 
Mười ngày sau, hai cô giáo và hai anh chiến sĩ biên phòng lên đường, ròng rã bốn ngày ở huyện về tỉnh qua bao lối mòn lắt léo, chui rừng qua bao con suối… Sáng thức dậy sớm, ở bản nọ, chiều tối lại dừng ngủ nhờ ở bản kia. Có đoạn gần như cả ngày, không gặp bóng người. Những khi qua suối sâu, nước quá đầu gối, gậy chống có lúc trơn trượt, túm tay bá vai suýt ngã, lại chờ thay quần ướt mặc quần khô. Tối ở nhà sàn đồng bào dân tộc, chụm đầu quanh bếp lửa nấu cơm.Người già lại mang ra mấy bát rượu.Các cô ở bản lâu cũng học uống thế là mọi người cùng uống.Gương mặt ánh lửa ửng hồng môi đỏ như son.Đường gặp đoạn suối rộng, nước trong sạch, tắm!.Hai chàng chọn nước sâu.Hai nàng tìm nơi kín đáo, có cành cây là là mặt nước che khuất. Tắm xong, hai chàng nằm thẳng cẳng trên tảng đá cực lớn giữa dòng ngắm nhìn vòm cây cổ thụ, có chùm phong lan lúng liếng. Nắng xuyên những vệt thẳng như dải lụa. Huyền ảo! Các nàng ở tảng đá bên kia, ngồi hong tóc, nắng vẽ thân thể theo những đường cong như bức ảnh đen trắng chụp ngược sáng. Gió nhẹ phảng hương lan tỏa… (Tự quản).
 
Viết và nói, ngắn gọn súc tích, mang tính văn học, chính trị, giáo dục, thuyết phục và gần gũi với quần chúng nhân dân, với chiến sĩ là chủ định của “vị” chính ủy biên phòng tỉnh. Tiếp xúc với ông như đã gặp một lần đâu đó, thân quen.Mỗi mùa xuân về ông lại nhớ đến miền biên giới nơi từng công tác.Nhớ từng cái nắng, cái gió biên thùy.Nhớ tiếng cười, điệu múa của bộ đội và các cô gái dân bản quyện vào nhau, lúng liếng đôi mắt đen tròn.Ông đã đi, đã qua nhiều vùng miền biên giới, bâng khuâng những mùa xuân biên cương.Mùa xuân của những năm tháng kháng chiến chống Mĩ, chống chiến tranh biên giới phía Bắc và Tây Nam thì làm sao ông quên được, nhân dân còn đói khổ. Người lính biên phòng cũng chỉ ăn bo bo, lương khô, chia sớt những bát cơm, bo bo và lương khô cho dân. Mùa xuân biên cương, người lính trẻ ngã xuống bên cây mai rừng trỗ bông vàng.
 
Ngoài làm thơ, viết tản văn, Đại tá Nguyễn Duy Cường còn khắc chạm lên gỗ. Các “tác phẩm”của ông cũng mang âm điệu màu sắc biên phòng.Hình như mỗi hình tượng chạm khắclên gỗ của ông đều có nét xuân biên giới. Như: Nét dáng, Về bản, Cô gái chải tóc bên bờ suối, Vó ngựa tuần tra…
 
Những nẻo rừng, chúng mình có nhau/ Vách núi cao, đâu tính bằng cây số/ Đường biên cương, sớm sương buông lạnh giá/ Lên đỉnh ngàn, gói cơm thấm mồ hôi/ Chiều Tây Nam bình yên, nắng ấm cánh chim bay/ Da diết nhớ đất rừng Tây Bắc/ Tuổi trẻ xa nhau, thường nói về mơ ước/ Về nơi địa đầu, có chúng mình đang đợi phút vào xuân (Ở Tây Nam nhớ đất rừng Tây Bắc). Mấy câu thơ “cháy lòng” đúc kết ở bìa cuối tập Thơ & Tản văn “Dấu chân biên cương” củaĐại tá Nguyễn Duy Cườngsẽ là mãi mãi trong hành trang người lính biên phòng. Tập Thơ & Tản văn “Dấu chân biên cương” mãi đồng hành với mọi thế hệ trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ an ninh biên giới Tổ quốc Việt Nam. Đặc biệt với lực lượng vũ trang và Bộ đội biên phòng nói riêng.Một mùa xuân lại đến. Xuân Canh Tý. Bâng khuâng những mùa xuân biên cương!
 
 
Duy Hiến

Chia sẻ:

Bình chọn: (0 Lượt bình chọn)

Ý kiến bạn đọc (0)

Các tin khác