Hotline: 0913.842.499 | Liên hệ quảng cáo: 06.969.4582 | Email: tapchitrian@gmail.com

Trang vàng liệt sĩ

Nữ Anh hùng, Liệt sĩ Mai Thị Du - Người Cộng sản kiên trung

Cập nhật lúc 20:30 21/02/2020

Thanh Trì, thế kỷ XVI có tên là Thanh Đàm. Mảnh đất phía đông nam của thành Thăng Long không chỉ nổi tiếng về văn hoá ẩm thực - bánh cuốn mà còn nổi tiếng về thành tích chống Pháp - du kích dùng đòn gánh đánh Tây được Bác Hồ tặng áo lụa, Chính phủ tặng cờ thi đua năm 1948. Trên mảnh đất chỉ vỏn vẹn 3.3 km2, kẻ thù đã chà nát ruộng vườn, xăm hàng chục hầm bí mật; tàn sát, giết hại dân làng và người kháng chiến. 42 liệt sĩ đã anh dũng hi sinh để bảo vệ quê hương và giữ vững mạch máu giao thông liên lạc địa bàn cửa ngõ quan trọng phía đông nam thành phố, trong đó, liệt sĩ Mai Thị Du là tấm gương tiêu biểu.

Làng Thanh Trì trong những ngày đầu kháng chiến chống thực dân Pháp mùa đông năm 1946 là vành đai phía nam của mặt trận Hà Nội. Tự vệ vào đánh địch ở Stai-ke, Lò Lợn trên Liên khu II, các bà các chị phục vụ “ông voi sắt” oai hùng của bộ đội pháo binh đóng ở Lò Bát. Bà Mai Thị Du là thanh niên cứu quốc, tham gia vào đội hậu cần tiếp tế - đội hoả thực - phục vụ các chiến sĩ chiến đấu.

Ngày 15/1/1947, thực dân Pháp đánh chiếm toàn bộ vành đai Vĩnh Tuy - Ngã Tư Vọng - Ngã Tư Sở - Bưởi. Đến giáp Tết Đinh Hợi, Thanh Trì cũng như các xã Vĩnh Tuy - Hoàng Mai - Giáp Bát - Tứ Hiệp - Thịnh Liệt… đều bị địch chiếm đóng rồi lập tề. Vốn có truyền thống đấu tranh anh dũng chống xâm lược từ thời Lý Bí, lấy đầm Vạn Xuân làm căn cứ chiến đấu, dân làng Thanh Trì năm 1947 hồi cư tháng 5 mà đến tháng 8, Ủy ban kháng chiến hành chính đã tổ chức mít tinh kỷ niệm cách mạng tháng Tám ngay tại sân đình. Một trung đội vũ trang ém quanh đình và hai thuyền đinh ém ở bến sông Hồng bảo vệ cho nhân dân dự mít tinh. Đây là cuộc phá tề dầu tiên ở ngoại thành thành công; từ đó; khí thế kháng chiến cuả nhân dân lên cao. Nhiều gia đình đã tự nguyện nuôi giấu cán bộ. Ngôi nhà lá ven đê của gia đình ông Mai Văn Thông và bà Trần Thị Câu ở xóm Đình là cơ sở kháng chiến an toàn cho cán bộ hoạt động bí mật. Từ tổ ấm yêu thương, các con của ông bà đều tham gia kháng chiến: Ông Mai Văn Hợp, con trai cả vốn là công nhân lái xe lửa ở ga Hà Nội là du kích xã. Ông Mai Văn Hồng, con trai thứ hai làm công binh xưởng của Thành đội Hà Nội. Theo gương các anh, bà Mai Thị Du làm giao thông liên lạc của Công an quận 6 (1).

Quyết tử quân Hà Nội thề kiên quyết sống chết giữ vững Thủ đô, tháng 12-1946.

Bà Trần Thị Được, vốn là công an viên quận 6 kể: “Thời kỳ đầu kháng chiến giam chân địch trong thành phố, chúng tôi phục vụ chiến đấu cho tự vệ và bộ đội đánh ở Stai-ke. Sau Tết, chúng tôi tản cư ra Ngọc Hồi, cống Đá. Ở đây, chúng tôi gặp chị Hải (tức Kha). Tôi quen biết chị khi chị đang hoạt động ở Ban chấp hành Phụ nữ cứu quốc Liên khu II năm 1946. Chị bảo chúng tôi vào bộ phận giao thông liên lạc cho Công an quận 6, chúng tôi mừng lắm, đồng ý ngay. Lúc đó, anh Hồng Hà làm Quận trưởng công an quận 6 đã sớm về gây dựng cơ sở ở Thanh Trì. Tôi và chị Du vào nắm tin tức nội thành bằng cách đi bán bánh cuốn. Ba giờ sáng đã phải dậy xếp bánh vào thúng. Mặc áo nâu quần đen, chít khăn mỏ quạ như các chị em làng tôi, chúng tôi đội thúng bánh đi rao, từ Lò Bát đến bốt Vĩnh Tuy, vào phố Bạch Mai, phố Huế, Lò Đúc…Dưới các lớp bánh mỏng tang là tài liệu được giấu khéo léo, địch không thể phát hiện được. Cơ sở cần liên lạc, chúng tôi đã được biết số nhà ở các phố, đến nơi, đưa đĩa bánh cho chủ nhà, cũng là đưa tài liệu cho hộp thư bí mật. Cứ như thế, chúng tôi đã đưa trót lọt nhiều tài liệu từ hậu phương vào và cung cấp tin tức từ nội thành ra cho ta”.

Thực hiện chủ trương của Khu ủy Khu XI, phải trở về vùng địch kiểm soát, gây dựng lại cơ sở, quận 6 đã sớm đưa cán bộ của quận về xây dựng nơi đây thành bàn đạp vào nội thành. Giao thông đưa cán bộ theo đường bí mật từ bờ đầm qua Vĩnh Tuy Đoài lên Thanh Nhàn hoặc theo đường công khai qua bốt Vĩnh Tuy nếu ta thông qua lý trưởng để lấy được giấy tờ hợp pháp.

Trong phong trào phát triển chiến tranh du kích, Thanh Trì trở thành xã điển hình cho dân quân du kích ngoại thành. Nhân dân đào hầm bí mật nuôi giấu cán bộ chu đáo, tận tình. Tự vệ đẩy mạnh phòng gian trừ gian, diệt địch. Tên Tây lai khét tiếng gian ác, bao lần cho lính về xăm hầm bí mật, vẫn không phá vỡ được phong trào kháng chiến. Không khí diệt tề với khẩu hiệu “làm chủ ban đêm tiến tới làm chủ ban ngày” khiến cho địch phải kiêng dè quân dân Thanh Trì dũng cảm.

Sau nhiều lần chuyển tài liệu và cung cấp tin cho công an quận 6 suôn sẻ, an toàn, chị Mai Thị Du bị địch bắt trong một chuyến đi từ căn cứ vào Thanh Trì do sự phản bội, chỉ điểm của một người trong xã. Địch bắt bà ngay lúc vừa đến bốt Vĩnh Tuy và tra tấn rất dã man. Bà Trần Thị Được xúc động kể: “Chúng dìm xuống bể nước cho uống no nước, rồi đạp lên bụng cho nước ộc ra, rồi lại thả vào bể, cô ấy không khai. Sau đó, chúng nhổ 10 đầu móng tay, kẹp dây điện vào hai đầu vú và cả âm hộ vẫn không lấy được tin tức gì. Chúng điên cuồng cuốn vải quanh chân, tẩm xăng đốt…Tôi lên thăm, thấy chân cô ấy mưng mủ, hai chân to như chân voi, mà nhất định không chịu uống thuốc. Cô yếu ớt nói: “Nó tra tấn thế này, em chết thôi, đừng ai lên thăm em nữa kẻo nó lại bắt. Tôi khóc, thương cô Du mà phải ngậm ngùi ra về”.

Địch biết chị không thể sống được nữa mới cho gia đình lên bốt đón về. Lúc ấy, bà Sâm là chị dâu của chị Du đã chăm sóc chị được ít ngày trong căn nhà lá của cha mẹ chị ở ven đê (xóm Đình). Đám tang chị cũng chỉ có anh em, họ hàng trong nhà đưa chị ra nghĩa trang của làng lặng lẽ, để đảm bảo an toàn cho du kích và cán bộ quận đang bí mật ở xã. Vậy mà, chỉ sau khi chị Du mất ít ngày, bọn chúng đã bắt ông Mai Văn Hợp, anh ruột chị, đưa lên Nhà Tiền tra tấn. Hơn một năm sau, nhờ đi làm “cỏ vê” ở nhà thương Đồn Thuỷ mà ông Hợp đã tìm cách trốn thoát và được tổ chức đón ra ngoài căn cứ.

Bà Phạm Thị Sâm (bên phải) - chị dâu nữ liệt sĩ Mai Thị Du và bà Trần Thị Được, nguyên đội viên Đội giao thông liên lạc công an quận 6 Hà Nội.

Mai Thị Du hy sinh anh dũng giữa tuổi 21 thanh xuân. Chị nằm trong lòng quê hương ấm áp, ân tình. Tên tuổi của chị đã được ghi cùng các đồng đội đã hy sinh của ngành công an thành phố tại nhà truyền thống của Sở Công an Hà Nội (nay là Bảo tàng Công an Hà Nội, 67 Lý Thường Kiệt) và sách “Công an huyện Thanh Trì - 55 năm chiến đấu, xây dựng và trưởng thành”. Trong thành tích chống thực dân Pháp, giải phóng quê hương, có dòng máu đỏ thắm của người chiến sĩ giao thông liên lạc Công an Quận 6 - liệt sĩ Mai Thị Du. Chị đã được Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết ký Quyết định số 221QĐ/CTN ngày 1-3-2010 truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ tranh nhân dân. Đây không chỉ là niềm vinh dự tự hào của gia tộc, dòng họ, quê hương Thanh Trì mà còn là niềm tự hào của Công an Thủ đô Anh hùng. Ngày 18-5-2010, tại Sở Công an thành phố, lễ đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang đã được tổ chức trang trọng.

Ths. Phạm Kim Thanh

(1) Sau khi Trung đoàn Thủ đô rút khỏi Liên khu I ngày 17-2-1947, Hà Nội bị địch chiếm đóng. Quân dân ba Liên khu rút ra ngoại thành để củng cố lại lực lượng. Ngoại thành đầu năm 1947 chia lại thành ba quận 4, 5, 6; mỗi quận đều có tổ chức đảng, chính quyền, quận đội, công an quận và các ngành đoàn thể

Chia sẻ:

Bình chọn: (0 Lượt bình chọn)

Ý kiến bạn đọc (0)

Các tin khác