Hotline: 0913.842.499 | Liên hệ quảng cáo: 0963.53.88.39 | Email: tapchitrian@gmail.com

Trao đổi kinh nghiệm

Những người thầm lặng đi tìm mộ đồng đội

Cập nhật lúc 18:57 27/01/2017

Chiến tranh đã lùi xa hơn 40 năm qua, hàng ngàn hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập vẫn còn nằm đâu đây dưới lòng đất. Những người may mắn sống sót trở về - canh cánh nỗi lòng, nguyện ước quy tập đồng đội về nơi yên nghỉ. Tình đồng chí, đồng đội một thời xông pha trận mạc là động lực, là niềm tin và sức mạnh để Đoàn cựu chiến binh tình nguyện vượt suối, băng rừng lên đường.

Ký ức chiến trường

Vượt gần 100km, chúng tôi tìm về thôn Sơn Hiệp, xã Thọ Sơn (Bù Đăng) gặp ông Vũ Đình Luật, sinh năm 1953. Người thương binh già này suốt 10 năm qua đã “rút tận sức mình” đi tìm đồng đội.  Ông niềm nở và chân thành đón tiếp khách trong ngôi nhà nhỏ, đơn sơ nằm ven Quốc lộ 15 - nối tỉnh Bình Phước và Đắc Nông. Khẽ nhấp ly trà, ông Luật chậm rãi kể về hành trình gian nan của mình và những người đồng đội.

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng. Người cha từng vào sinh ra tử nơi chiến trường chống giặc Pháp, cống hiến tuổi thanh xuân cho cách mạng. Ông cũng là người thấm thía nỗi đau chiến tranh để lại, khi còn có 4 người thân là liệt sỹ. Sau chiến dịch Mậu Thân 1968, cách mạng gặp vô vàn khó khăn, khi ấy ông vừa học xong lớp 10, được tuyển thẳng vào khoa Lý - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Giấc mơ giảng đường luôn là niềm ao ước của thế hệ trẻ ngày ấy, nhưng lòng căm thù giặc cùng nhiệt huyết sôi sục ra đã thôi thúc ông gửi đơn tình nguyện ra trận tuyến đánh quân thù. Lúc ấy, ông chưa đủ 17 tuổi.

Sau ngày tòng quân, ông Luật được huấn luyện tại Trung đoàn 2, Tiểu đội Hải Hưng, rồi được giao làm liên lạc, văn thư, thống kê quân lực. Tháng 12/1969, ông Luật tiếp tục được phân công làm nhiệm vụ tại Tiểu đoàn 14 pháo cao xạ của Đoàn 559 - còn gọi là Đoàn Vận tải quân sự Quang Trung. Tiểu đoàn được hình thành, tách ra từ Tiểu đoàn pháo cao xạ Nguyễn Viết Xuân. Một tiểu đoàn được vinh danh cùng khẩu hiệu bất tử: “Nhằm thẳng quân thù mà bắn”.

Ông Luật được giao nhiệm vụ làm lính thông tin 2W. Đơn vị của ông luôn trong tinh thần sẵn sàng chiến đấu với máy bay của địch, bảo vệ các tuyến đường cho đoàn vận chuyển đi vào chiến trường. 

Tháng 5/1971, trong một chuyến đi nhận khí tài thông tin tại đường 128, thuộc tỉnh Sanavan của nước Lào, đơn vị gặp phải máy bay ném bom oanh tạc. Trước tình thế nguy cấp, đơn vị  quyết định nổ súng phản kích quyết liệt. Bom đạn kẻ thù đã cày xới cả một vùng đất rộng lớn, ông bị đất cát vùi kín, khiến một bên tai bị thủng màng nhĩ, chân phải bị trật khớp đầu gối, máu ra nhiều.

Sau ngày được điều trị, ông tiếp tục trở về sát cánh chiến đấu cùng đồng đội, cho đến ngày đất nước giải phóng. Thời gian ông tham gia chiến trường là 7 năm 10 tháng và ông được Nhà nước trao tặng Huân chương Chiến công hạng Ba.

Sau mùa xuân đại thắng 1975, ông Luật trở về Khoa Mác - Lê Nin trường Đại học Sư phạm, viết tiếp ước mơ giảng đường. Nhưng, số phận không chiều lòng người, khi học đến năm thứ tư, vết thương cũ tái phát, tinh thần suy nhược, việc học bỗng dưng đứt quãng.  Điều trị, hai năm sau vết thương mới bình phục. Không đủ sức khỏe để tiếp tục học tập, ông trở về quê. Ông Luật thoáng buồn, rồi nói vui rằng: “Bao năm qua đi, giảng đường đại học trong tôi vẫn còn nguyên vẹn như tình yêu thủa ban đầu. Cánh phượng hồng mảnh mai vẫn rực hồng trong ký ức. Thôi thì giấc mơ đời mình nay gửi lại cho con. Vâng lời, các con tôi đã viết tiếp giấc mơ còn dang dở của tôi”. 

Thắp nhang cho các anh hùng liệt sỹ.

Đi tìm đồng đội

Sau chiến tranh, cũng như bao người lính, ông Luật phải lăn lộn, lo toan với cuộc sống đời thường. Nhiều năm ròng, trong ông luôn khắc khoải, canh cánh về câu chuyện tìm mộ của người anh họ hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ. Buồn một nỗi, ông chỉ nắm được thông tin mông lung và mơ hồ về sự hy sinh của người anh - liệt sỹ Vũ Thế Truyền (con ông bác ruột) hy sinh năm 1972.

Năm 2000, ông Luật cùng gia đình vào Thọ Sơn sinh sống nhưng trong lòng lúc nào cũng canh cánh việc đi tìm anh.

Câu chuyện tìm mộ người anh những tưởng rơi vào bế tắc. Bất ngờ đến năm 2011, một tia hy vọng chợt đến. Qua nguồn tin, ông Luật liên lạc với Sư đoàn 5 mới biết được thông tin về liệt sỹ Truyền. Lãnh đạo ở đây cho biết, liệt sỹ Truyền hy sinh tại xã Thạch Phú, huyện Cai Lây, tỉnh Tiền Giang, hài cốt đã được quy tập tại nghĩa trang liệt sỹ địa phương. Vì lý do chiến tranh, việc quy tập không xác định rõ tên tuổi nên chỉ để là mộ vô danh. Thông tin ấy cũng đã khiến ông cùng gia đình được an ủi.

Cũng từ đây, một ý định hình thành trong đầu người cựu chiến binh là thành lập một đội đi tìm mộ liệt sỹ - một ý nghĩ hết sức nhân văn. Nói là làm, năm 2012, đội tự nguyện được thành lập. “Ban đầu chỉ vỏn vẹn 5 người cựu chiến binh đều thuộc xã Thọ Sơn. Sau đó, chúng tôi làm tờ trình gửi lên Hội Cựu chiến binh tỉnh Bình Phước. Việc làm của chúng tôi rất được lãnh đạo Hội hoan nghênh và ủng hộ”. Ông nói.

Từ đó, đội tự nguyện mỗi lần nghe nơi đâu có mộ liệt sỹ là họ có mặt. Tinh thần nhiệt huyết là vậy, nhưng cũng gặp không ít khó khăn.  Mỗi chuyến đi thường kéo dài, có khi tới cả tháng ròng, vô cùng tốn kém. Trong khi đó, cuộc sống của các thành viên còn nhiều vất vả, nhưng họ đã vượt lên tất cả. Họ cùng gom góp tiền bạc để vượt hàng trăm, hàng ngàn cây số để thực hiện tâm nguyện.

Tấm lòng của những người cựu binh sớm được đáp lại. Năm 2013 lên huyện Tây Sơn, tổ tình nguyện đã ghi chiến công đầu tiên. Sau nhiều ngày tìm kiếm, tổ được người dân báo tại xã Bình Nghi, huyện Tây Sơn có một nghĩa địa được gọi là “nghĩa địa cộng đồng địch quân”. Tin báo này khiến các thành viên mừng rỡ vô cùng. Lập tức họ thông báo đến cơ quan chức năng của tỉnh Bình Định. Ghi nhận tinh thần của tổ, cơ quan chức năng đã tiến hành khai quật khu nghĩa địa và phát hiện 74 bộ hài cốt. Qua nhiều bước kiểm tra, xác định đây chính là phần mộ của các liệt sỹ đã hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ; sau đó, được quy tập và chôn cất tại Nghĩa trang liệt sỹ tỉnh Bình Định.

Năm 2014, tổ cùng Đội K72 thuộc Tỉnh đội Bình Phước đã tìm được 20 hài cốt liệt sỹ tại ấp Cần Lê, thuộc xã Lộc Thịnh, huyện Lộc Ninh. Ông Luật tự hào: “Cho đến nay, phối hợp với các cơ quan chức năng chúng tôi đã góp phần tìm kiếm được 113 hài cốt liệt sỹ. Các phần mộ đều có xương cốt, di vật đầy đủ. Đó là bằng chứng hùng hồn để chứng minh đây là những người lính đã đổ máu xương, ngã xuống cho mùa xuân của tổ quốc. Các anh đều được quy tập về Nghĩa trang liệt sỹ tỉnh Bình Phước tại khu mộ liệt sỹ chưa có tên. Tuy chưa có tên, nhưng họ đã được công nhận là liệt sỹ.

Những kỷ vật “biết nói” …

Để có được những thành tích trên không hề đơn giản. Theo ông Luật, đó là cả một hành trình dài, qua nhiều quá trình,  công đoạn. Trước tiên,  đoàn tình nguyện đã xây dựng đội ngũ cộng tác viên rộng khắp trên toàn quốc. Đến nay đã có 180 cộng tác viên đủ lứa tuổi, nghề nghiệp. Do hoạt động của đoàn mở rộng, tư tưởng tích cực luôn cầu thị và có mục đích đúng đắn, hiệu quả nên nhận được sự ủng hộ của nhiều người.

Ông Luật cho biết thêm: “Khi tiếp nhận được thông tin về liệt sỹ, tổ tình nguyện phải phối hợp với các cơ quan chức năng khảo sát, khai quật rồi thẩm định. Những hài cốt không kèm theo di vật chứng minh thì không được coi là mộ liệt sỹ. Di vật được coi là bằng chứng thường là cúc áo, súng đạn, dép râu, thắt lưng và các trang thiết bị của bộ đội mình thường dùng”.

Ông chứng minh cách làm của tổ tình nguyện về việc xác minh các liệt sỹ: Tại sân bay Phước Bình, thị xã Phước Long (cũ), người dân phát hiện một ngôi mộ vô danh. Sau đó, ngôi mộ này được di chuyển đi một nơi khác để chôn cất. Nắm được thông tin này, năm 2014,  tổ tình nguyện đã phối hợp với cơ quan chức năng khai quật để xác minh. Cùng với việc phát hiện hài cốt khi chôn có dép râu, tiếp tục thẩm định nhiều nguồn tài liệu khác đã khẳng định đây là mộ liệt sỹ, sau đó quy tập về nghĩa trang liệt sỹ. Ông Luật còn bật mí: Hiện nay, tổ tình nguyện phối hợp với cơ quan chức năng đang thẩm định một ngôi mộ vô danh được chôn cất tại xã Long Hà, huyện Phú Riềng (mới). Khi thẩm định, đánh giá phải cực kỳ cẩn thận, chắc chắn bằng nguồn tài liệu chính xác,  khoa học,  độ tin cậy tuyệt đối. Vấn đề đối chứng giữa tài liệu của ta và địch cũng cần làm một cách nghiêm túc, truy đến cùng nguồn gốc của các hài cốt. Tuyệt đối không để xảy ra sự nhầm lẫn.

Cùng với việc tích cực tìm kiếm thông tin, việc đấu tranh đối với những hành vi gian dối, lừa đảo của những kẻ mạo danh kiếm tiền trên hài cốt liệt sỹ luôn được đặt lên hàng đầu.  Như việc đưa các thông tin liệt sỹ của các đơn vị cung cấp lên trang mạng. Qua đó các gia đình nắm được thông tin, đề phòng “ngoại cảm rởm” lôi kéo, lợi dụng để kiếm tiền bất chính. Đồng thời các hội viên còn vào vai gia đình có thân nhân, liên hệ với những kẻ giả danh để vạch trần bộ mặt thật của những kẻ lừa đảo.

Khai quật phần mộ của một liệt sỹ.

Và những trăn trở …

Qua 4 năm ra đời và trưởng thành, xuất phát từ tổ 5 người, nay đã lên tới 35 hội viên. Cũng từ một nhóm người tự phát, đến nay trở thành Đoàn cựu chiến binh tình nguyện tìm kiếm thông tin liệt sỹ tỉnh Bình Phước. Không chỉ được cơ quan chức năng công nhận, mới đây đoàn còn vinh dự được làm nòng cốt của Hội Hỗ trợ gia đình liệt sỹ tỉnh Bình Phước.

Trách nhiệm ngày càng lớn hơn, sự quyết tâm của mọi người lại càng cao. Ông Luật nói: “Do công việc tình nguyện nên không được sự hỗ trợ. Niềm an ủi lớn nhất là được góp công sức nhỏ nhoi của mình đối với các gia đình liệt sỹ. Việc làm được coi là “vác tù và hàng tổng” ấy may mắn hơn là được sự ủng hộ của một hậu phương vững chắc”.

Đó là những người người chị, người mẹ, vợ con trong gia đình từng trải qua đau thương và mất mát trong chiến tranh. Họ tiếp thêm niềm tin và sức mạnh cho những người cựu binh lên đường vì việc nghĩa với đồng đội.

Bà Mai Thị Ẩn, vợ ông Luật, cho hay: “Những chuyến đi của ông ấy kéo dài, gia đình còn nhiều khó khăn trong cuộc sống nhưng vẫn chắt bóp để ông ấy lên đường. Tôi sinh ra trong gia đình liệt sỹ, thấu hiểu sự khó khăn của những thân nhân liệt sỹ khác. Việc làm của ông ấy có ích cho xã hội nên dù thế nào gia đình cũng ủng hộ”.

Những cựu chiến binh trong đoàn cho biết: Tình nguyện xuất phát từ cái tâm, không tiền, không bạc, không cần nhận bất cứ gì. Cuộc đời họ là những chuyến đi như vậy, đã dấn thân thì không khiên cưỡng. Có những chuyến đi vài ngày, có khi cả tháng ròng. Họ âm thầm ngồi lại bàn bạc, rồi tự gom tiền thay phiên nhau đi tìm đồng đội.  Niềm vui lớn nhất là mỗi khi có  liệt sỹ về quê, họ mới tập hợp cả đoàn lại để đưa tiễn; ngoài ra còn hỗ trợ chỗ ăn ở cho các gia đình liệt sỹ trong những ngày đi tìm thân nhân. Họ, những con người thầm lặng, nhưng tấm lòng đáng quý biết bao.

Chiều ngày giáp Tết, những cơn mưa bất chợt trùm lên trắng xóa ngôi nhà người cựu binh già thương tật, câu chuyện về hành trình tìm đồng đội cứ được tái hiện như không có hồi kết. Lúc chia tay, tôi thấy người chiến binh ấy còn có điều gì đó suy tư. Ông ngồi im lìm nhìn ra trời mưa. Mưa chưa ngớt, còn đôi mắt ông như hướng về nơi xa xăm nào đó...

Nguyễn Thưởng - Xuân Hiệp 

Chia sẻ:

Bình chọn: (0 Lượt bình chọn)

Ý kiến bạn đọc (2)

SONG NỮ CA

Một bài viết rất hay, rất nhân văn. Mong sao bài viết được lan tỏa thật nhanh tới cộng đồng . Để có nhiều tấm lòng vàng quan tâm và Tri ân tới các gđ Liệt sĩ !

24/03/2017

đậu văn đức kỳ hợp kỳ anh ha tỉnh

Tôi có tìm được một thanh say co gi tên của một người lính co ghi trần anh tuấn SQ 72/415891 LM: 0+

23/03/2017

Các tin khác

Danh sách liệt sĩ đã quy tập

  Tên chiến sĩ Quê quán
1 Nguyễn Xương Thái Bình
2 Nguyễn Văn Tuy Thái Bình
3 Phạm Văn Tuấn Thái Bình
4 Vũ Văn Tiến Thái Bình
5 Tèo Thái Bình