Hotline: 0913.842.499 | Liên hệ quảng cáo: 0945.789.363 | Email: tapchitrian@gmail.com

Văn hóa - Văn nghệ

Chè lam Thạch Xá, dẻo thơm vùng quê sứ Đoài

Cập nhật lúc 15:07 29/10/2016

Xã Thạch Xá, huyện Thạch Thất (Hà Nội) không chỉ nổi tiếng có chùa Tây Phương, điểm du lịch tâm linh nổi tiếng vào những dịp Tết đến xuân về, nơi đây còn có sản phẩm chè lam gia truyền được người dân làng Thạch, xã Thạch Xá, huyện Thạch Thất lưu giữ qua biết bao thế hệ. Cứ đến Tết là cả làng lại cùng nhau làm chè lam để phục vụ sinh hoạt trong gia đình, làm quà biếu… Bên cạnh đó bà con còn đem sản phẩm truyền thống quê hương ra chào bán ở những lễ hội, khu du lịch tâm linh khắp miền Bắc bộ.

Đặc sản chè lam Thạch Xá.

Người dân nơi đây vẫn quan niệm rằng, nguồn gốc và lý do ra đời của món đặc sản chè lam Thạch Xá là từ tấm lòng người dân địa phương cũng như sự thành kính của phật tử. Khi xưa, chè lam được người dân Thạch Xá dùng để thờ cúng tổ tiên trong dịp lễ Tết. Ngày nay, món đặc sản này lại trở thành thứ quà giản dị cho du khách mỗi dịp viếng thăm chùa Tây Phương.

Chè lam Thạch Xá (Thạch Thất) là món ẩm thực dân dã. Khi thưởng thức  cùng với nước trà nóng sẽ cảm nhận rõ hơn hương vị dẻo thơm, ngon ngọt của bánh chè lam - đặc sản truyền thống xứ Đoài. Chè lam Thạch Xá được người thợ chế biến rất cẩn thận từ những nguyên liệu đơn giản, quen thuộc như bột nếp, đường kính và mạch nha. Ngoài ra, để dậy hương cho bánh người ta dùng thêm những gia vị khác như nước gừng tươi, lạc rang…

Ông Nguyễn Huy Động, Chủ tịch Hội làng nghề chè lam Thạch Xá cho hay, với hơn 60 hộ làm chè lam thường xuyên, mỗi năm địa phương sản xuất trung bình trên dưới 200 tấn bánh phục vụ thị trường. Nhiều hộ đã mạnh dạn đầu tư và sản xuất lớn như hộ ông Nguyễn Huy Hiếu, Nguyễn Chí Thủy… với sản lượng vài chục tấn/hộ/năm. Đặc biệt, vào dịp trước và sau Tết Nguyên đán, cả làng Thạch Xá đều đỏ lửa làm bánh để ăn, tặng người thân xa quê, thờ cúng tổ tiên và đi lễ… Thị trường chủ yếu là các điểm du lịch tâm linh như Chùa Hương, Chùa Thầy…và nhưng nơi có tổ chức lễ hội.

Người dân làng nghề đang đóng gói sản phẩm.

Để làm ra được một sản phẩm chè lam có chất lượng, công đoạn đầu tiên là rang thóc nếp. Rang đều tay đến khi hạt thóc đã nổ thành những hạt bỏng trắng, thơm là được. Sau đó đem bỏng ấy nghiền thành bột, lọc để bột được mịn và nguyên chất hơn. Khâu quan trọng nhất là đun mật và chế gia vị, có thể dùng đường kính hoặc mật mía kết hợp với mạch nha để nấu. Có được nồi mật đủ độ (không non mà cũng không già lửa quá) đòi hỏi người chế biến phải có kinh nghiệm. Mật ấy phải đảm bảo được vị thơm, không bị đắng khét, khi kéo ra mảnh và sáng ánh. Sau đó cho bột nếp và gia vị vào, nhào kỹ cho đến khi bánh dẻo đều và có độ dai.

Hiện tại bà con làng nghề chủ yếu vẫn làm thủ công, chỉ có duy nhất công đoạn nghiền bột bỏng nếp là làm bằng máy, bên cạnh đó mặt bằng sản xuất hạn chế bà con vẫn còn sản xuất nhỏ lẻ ở tại hộ gia đình nên năng suất lao động thấp. Hiện tại hội làng nghề đang đề nghị với các cấp chính quyền huyện và xã quy hoạch khu sản xuất tập trung để nâng cao năng xuất lao động và tạo điểm nhấn du lịch làng nghề.

Về phía chính quyền địa phương, ông Cường Mạnh Đỏ, phó chủ tịch UBND xã Thạch Xá cho biết chè lam Thạch Xá được nhà nước công nhận nghề truyền thống từ năm 2002, nên chính quyền xã luôn quan tâm và tạo điều kiện hết mức để nghề truyền thống của địa phương phát triển. Vừa qua vào tháng 12/ 2015 UBND xã đã chủ động phối hợp với phòng kinh tế huyện và Sở NN & PTNT, Sở Khoa học & Công nghệ, Cục Sở hữu Trí tuệ thực hiện thành công Logo thương hiệu làng nghề, và đã được Cục Sở hữu Trí tuệ cấp bằng, bản quyền thương hiệu và chỉ dẫn địa lý Chè lam Thạch Xá.

Một số thương hiệu chè lam Thạch Xá

Bên cạnh đó xã cũng khuyến khích bà con thành lập hội làng nghề, và đến nay đã có khoảng trên 60 hội viên sinh hoạt thường xuyên. Đối với hội viên Hội Làng nghề chè lam Thạch Xá các hộ luôn duy trì sản xuất cả năm và tập chung sản lượng lớn vào thời điểm trước Tết và sau Tết khoảng 3 tháng. Bên cạnh đó những bà con không phải là hội viên Hội Làng nghề thường chỉ tập trung sản xuất vào thời điểm từ tháng 9 đến tháng 3 âm lịch. Tuy được tạo điều kiện để phát triển nhưng nghề làm chè lam Thạch Xá không phải là nghề chính, các hộ vẫn làm mùa vụ nông nghiệp theo kế hoạch của hợp tác xã.

Hiện tại ở Thạch Xá ngoài nghề làm chè lam truyền thống bà con nơi đây còn tham gia sản xuất các mặt hàng thủ công mỹ nghệ, như tủ thờ, bàn ghế…

Thời gian tới để phát huy thế mạnh của địa phương, tạo công ăn việc làm cho nhân dân trong vùng, UBND xã đang cùng phối hợp với UBND huyện Thạch Thất quy hoạch cụm điểm sản xuất tập trung ở phần quỹ đất 2 của xã, và tạo điểm nhấn du lịch cùng với chùa Tây phương.

Long Phương

 

Chia sẻ:

Bình chọn: (0 Lượt bình chọn)

Ý kiến bạn đọc (0)

Các tin khác