Hotline: 0913.842.499 | Liên hệ quảng cáo: 0945.789.363 | Email: tapchitrian@gmail.com

Xã hội

Làng tiện Nhị Khê: Biến củi đun thành hàng xuất khẩu.

Cập nhật lúc 18:07 03/11/2016

Nằm cách Hà Nội khoảng 20km về phía Nam, ở Thường Tín có làng cổ làm nghề truyền thống Nhị Khê với tên nôm là làng “Dũi Tiện” nổi tiếng với nghề tiện gỗ. Đến làng Nhị Khê đâu đâu cũng nghe thấy tiếng lách cách, và tiếng máy tiện gỗ râm ran.

Thợ tiện gỗ làng Nhị Khê

Làng khoa bảng

Làng Dũi Tiện nằm ở phía nam kinh thành Thăng Long xưa, nơi đây không chỉ nổi tiếng với nghề tiện gỗ, mà còn là mảnh đất của khoa bảng, những danh nhân vào bậc nhất các thời kỳ lịch sử. Với những tên tuổi nổi tiếng như: Nguyễn Phi Khanh, Nguyễn Trãi, Dương Bá Cung, Lương Lăn Can … ….

Quê gốc của Nguyễn Trãi vốn ở xã Chị Ngại, huyện Phượng Sơn, nay là Chí Linh Hải Dương. Đến đời ông nội của Nguyễn Trãi đã chuyển gia đình đến sinh sống ở làng Dũi Tiện, tức Nhị Khê ngày nay. Tại đây, Nguyễn Phi Khanh – thân phụ của Nguyễn Trãi đã lập trường dạy học. Làng Dũi Tiện khi xưa vốn nằm cạnh con sông Tô Lịch, hàng năm cứ vào mùa hoa sen nở, cánh sen lại trôi dọc theo con sông từ Hồ Tây về, nên vị học giả lỗi lạc tức cảnh sinh tình liền viêt ra mấy câu thơ:

Sông Tô đổng bảng còn đây

Nhị khê hai tiếng tràn đầy suối hoa”

Và làng Dũi Tiện đã được đổi tên thành Nhị Khê từ đó đến nay.

Mảnh đất tổ nghề tiện gỗ

Làng Nhị Khê khi xưa nổi tiếng là ngôi làng cổ, truyền thống khoa bảng, đến ngày nay nghề tiện cũng khiến nơi đây nổi tiếng không kém.

Không ai biết chính xác nghề tiện gỗ có từ bao giờ. Theo truyền thuyết kể lại vào thời vua Lê chúa Trịnh, có một người thợ tiện tài hoa tên là Đoàn Tài về thôn Khánh Vân, bên kia sông Tô Lịch để dạy người dân nơi đây làm nghề, và có đưa cho dân làng một mẩu gỗ. Cụ hỏi dân làng làm như thế nào với mẩu gỗ đó, nhưng người dân làng Khánh Vân trả lời là không biết làm gì, thế là cụ qua sông Tô Lịch mang mẩu gỗ đó sang hỏi dân làng Nhị Khê. Dân Nhị Khê trả lời dùng miếng gỗ đó để làm ra sản phẩm theo yêu cầu và vừa đủ. Từ đó cụ đã ở lại và dạy cho nhân dân Nhị Khê nghề tiện gỗ. Đến một ngày, cụ Đoàn Tài bỗng dời đi không để lại dấu tích gì, từ đó dân làng suy tôn cụ là tổ nghề tiện và lấy ngày 25/10 âm lịch hàng năm (được cho là ngày cụ dời làng ra đi) là ngày giỗ tổ, và mở hội tưởng nhớ công ơn tổ nghề. Bác Tịch người làng Nhị Khê cho biết, theo các cụ truyền lại thì từ câu trả lời “vừa đủ” đó, mặc dù dân làng Nhị Khê tuy làm nghề nhiều năm, qua nhiều thế hệ và nổi tiếng khắp vùng đất Bắc nhưng cũng chỉ đủ ăn, thê nên mới có câu ca dao:

Trời mưa cho ướt lá bầu

Lấy chồng thợ tiện không giàu cũng vui”.

Người thợ làng nghề Nhị Khê đang tạo mẫu sản phẩm

Ban đầu người dân nơi đây tiện các sản phẩm gỗ bằng hai thanh tre, đạp bằng chân, Trải qua những thăng trầm của thời gian, nghề tiện gỗ Nhị Khê đã phát triển hơn rất nhiều, ngày nay người làng nghề không còn gia công bằng phương pháp cũ nữa, mà thay vào đó là những máy móc hiện đại. Nhiều người đã mang nghề tiện gỗ của quê hương mình đi kiếm sống ở nhiều nơi. Bằng sự sáng tạo của người thợ làng nghề mà họ có thể sản xuất được rất nhiều mặt hàng khác nhau từ những mặt hàng truyền thống như: lọ hoa, lư hương, chân bàn ghế, chấn song cửa… Sáng tạo hơn, ngày nay thợ làng nghề Nhị Khê còn làm được các sản phẩm như chiếu, đệm ghế ô tô, gối đầu, mành trang trí.., những sản phẩm của làng nghề sản xuất ra không chỉ tiêu thụ ở thị trường trong nước mà còn thông qua thương lái xuất khẩu ra nước ngoài…

Nguồn nguyên liệu để làm ra các sản phẩm làng nghề, là những mẩu gỗ bỏ đi được mua lại từ các hộ làng nghề đồ gỗ Đồng Kỵ, Đại Nghiệp... Khi xưa người làng nghề Nhị Khê chỉ sản xuất chủ yếu hàng tròn song đến ngày nay ở làng Nhị Khê đã có các hộ đầu tư máy móc mở xưởng làm hàng ngang như: ghế ngồi, bàn uống nước, giường ngủ …

Vòng đeo tay bằng gỗ trắc – một sản phẩm của làng Nhị Khê

Đến thăm xưởng sản xuất của vợ chồng anh chị Thưởng – Nhung, ông chủ xưởng tiện gỗ vui vẻ trò truyện, dân làng tiện từ lâu đã có cái nghề truyền thống nên nhờ vào đó đã ăn nên làm ra và cũng có hộ từ đó đã sung túc với nghề. Không khí làm việc của sơ sở tiện gỗ Thưởng - Nhung vô cùng khẩn trương, từng mảnh gỗ nhỏ tưởng như đồ bỏ đi ấy qua tay anh chị chỉ trong chớp nhoáng đã biến thành các hạt tròn nhẵn, bóng mịn, đang chờ bán cho thương lái thu mua…

Thời gian vẫn lặng lẽ trôi, người dân làng nghề Nhị Khê nhờ vào đôi bàn tay khéo léo của mình vẫn ngày ngày làm ra các sản phẩm tinh xảo từ nhưng vật dụng bỏ đi, và công việc cứ thế được truyền từ đời này sang đời khác. Ngày nay sản phẩm tiện gỗ Nhị Khê không chỉ nổi tiếng khắp nước mà còn vang xa ra trường quốc tế…

Long Phương

Chia sẻ:

Bình chọn: (0 Lượt bình chọn)

Ý kiến bạn đọc (0)

Các tin khác