Anh hùng Nguyễn Hùng Lễ

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Giải phóng, liệt sĩ Nguyễn Hùng Lễ, sinh năm 1942, quê ở Quảng Trường, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa, nhập ngũ năm 1961. Từ năm 1965 đến tháng 02/1968, đồng chí Nguyễn Hùng Lễ đã dũng cảm, kiến cường, góp phần cùng đơn vị đánh chìm, đánh hỏng hàng chục chiếc tàu chiến của địch và anh dũng hy sinh để nhiệm vụ được hoàn thành.

Anh hùng Nguyễn Hùng Lễ

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Giải phóng, liệt sĩ Nguyễn Hùng Lễ, sinh năm 1942, quê ở Quảng Trường, huyện Quảng Xương, tỉnh Thanh Hóa, nhập ngũ năm 1961. Từ năm 1965 đến tháng 02/1968, đồng chí Nguyễn Hùng Lễ đã dũng cảm, kiến cường, góp phần cùng đơn vị đánh chìm, đánh hỏng hàng chục chiếc tàu chiến của địch và anh dũng hy sinh để nhiệm vụ được hoàn thành.

Năm 1968, Cửa Việt - Đông Hà được đế quốc Mỹ coi là tuyến vận chuyển chủ yếu nhằm tiếp viện cho hơn 3 vạn quân Mỹ và hàng vạn ngụy quân Sài Gòn đang bị giam chân ở mặt trận Đường 9 - Khe Sanh. Số hàng hóa, vật dụng chiến tranh đưa ra Quảng Trị bằng đường thủy chiếm tới 80%. Hàng ngày, tàu vận tải của chúng ra vào cảng Cửa Việt - Đông Hà tấp nập, do đó tuyến vận tải Cửa Việt - Đông Hà được địch bố phòng rất chặt chẽ.

Cửa Việt là một căn cứ liên hợp có tới 1.300 lính Mỹ chốt giữ. Ngoài ra còn có hai trận địa pháo, một tiểu đoàn xe M113. Ở Đông Hà có trận địa pháo, một sân bay và Sở Chỉ huy của Sư đoàn 3 Thủy quân Lục chiến. Căn cứ Quán Ngang, Dốc Miếu cũng được chúng tăng cường thêm quân và hỏa lực. Hàng ngày, địch huy động 6 tàu nạo vét cảng, lòng sông, đồng thời cho công binh mở rộng bến bãi, kho tàng ở Cửa Việt.

Bộ Tư lệnh Mặt trận Đường 9 - Bắc Quảng Trị và Bộ Tư lệnh Hải quân kiêm Quân khu Đông Bắc giao cho Đoàn 126 (nay là Lữ đoàn Đặc công Hải quân 126) nhiệm vụ tập trung toàn bộ lực lượng đánh chìm thật nhiều tàu địch, ngăn chặn và làm tê liệt hoạt động vận chuyển đường thủy của chúng ở Cửa Việt - Đông Hà, hạn chế tối đa sự chi viện của chúng lên Khe Sanh.

Thực hiện chỉ thị của Bộ Tư lệnh Mặt trận Đường 9 - Bắc Quảng Trị, Đảng ủy, chỉ huy Đoàn 126 chủ trương đưa toàn bộ lực lượng của Đoàn ra phía trước, vừa đánh giao thông đường thủy, vừa đánh giao thông đường bộ. Căn cứ vào nhiệm vụ trên giao, Đoàn 126 tổ chức lực lượng hoạt động trên ba hướng, trong đó, hướng Đông Hà do Đội 1 đảm nhiệm với nhiệm vụ phá cầu Đông Hà, có thời cơ thì tiếp tục đánh tàu địch và phá hủy kho tàng của chúng trong cảng.

Anh hùng, Liệt sĩ Nguyễn Hùng Lễ. Ảnh BTHQ.

Cầu Đông Hà nằm trên Quốc lộ 1, nối Đường 9, Quảng Trị với vùng Nam giới tuyến, do vậy đánh cầu Đông Hà là nhằm hạn chế sự chi viện của Mỹ và tay sai lên các căn cứ của chúng ở phía bờ Nam giới tuyến. Đảng ủy Đoàn 126 xác định đây là một nhiệm vụ quan trọng nên đã xây dựng cho cán bộ, chiến sĩ đi đánh trận này với một quyết tâm rất cao. Kế hoạch trận đánh cũng được chỉ huy Đoàn và chỉ huy Đội 1 vạch ra cụ thể, tỉ mỉ, thận trọng.

Nhận nhiệm vụ, cán bộ, chiến sĩ Đoàn 126 cùng Tiểu đoàn 47 bộ đội địa phương Vĩnh Linh khẩn trương vượt sông Bến Hải tiến đánh mục tiêu. Sau hai ngày hành quân, đến 22h ngày 01/2/1968, 50 cán bộ, chiến sĩ Đội 1 đến được xã Cam Thanh.

Đêm ngày 02/2/1968, Đội 1 xuất kích chiến đấu. Nhiệm vụ đánh cầu Đông Hà được giao cho Phân đội 3, do đồng chí Nguyễn Hùng Lễ chỉ huy; đồng chí Nguyễn Văn Tình chỉ huy tổ hỏa lực làm nhiệm vụ bảo vệ tổ đánh tàu và đón các chiến sĩ đánh tàu trở về. Theo kế hoạch, tổ hỏa lực của đồng chí Tình sẽ chờ tổ đánh cầu Đông Hà về phía Bắc, thuộc địa phận thôn An Lạc. Các lực lượng khác làm nhiệm vụ mang vác vũ khí, trinh sát và làm công tác thương binh, tử sĩ.

23 giờ, các tổ và mũi triển khai đội hình. 23 giờ 30 phút, tổ chiến đấu của Phân đội 3 gồm 5 đồng chí Lễ, Dỹ, Thìn, Hồng và Huấn mang theo 300kg thuốc nổ được lệnh xuống nước. Nước chảy mạnh, đèn pha của địch quét sáng mặt sông. Cách chân cầu 50m, kim la bàn chỉ hướng mục tiêu ổn định. Đồng chí Thìn ngoi lên quan sát, còn cách chân cầu 30m. Vừa lúc, có hai tiếng nổ dội lên. Địch lập tức ném lựu đạn, đồng chí Thìn bị sức ép, ngất đi. Đồng chí Lễ ngoi lên định đỡ đồng chí Thìn thì nhiều loạt súng AR-15 của Mỹ bắn xuống. Tình huống trở nên nguy hiểm. Tổ trưởng Nguyễn Hùng Lễ quyết định cắt dây để đồng chí Hồng dìu đồng chí Thìn bơi vào bờ.

Chiến sĩ Đoàn 126 Đặc công Hải quân đưa vũ khí vào vị trí chiến đấu. Ảnh BTHQ.

Sau đó, đồng chí Nguyễn Hùng Lễ lặn xuống, cùng Dỹ và Huấn đẩy 300kg thuốc nổ vào sát chân cầu. Tầm nhìn bị che khuất, bọn địch không thể ném lựu đạn xuống, lập tức chúng dùng trung liên, tiểu liên AR-15 bắn như đổ đạn về phía ba người. Lễ, Huấn và Dỹ đều bị thương. Tình thế trở nên cấp bách, biết không thể đưa khối bộc phá áp sát chân cầu, Nguyễn Hùng Lễ cắt dây và ra hiệu cho đồng đội của mình nhanh chóng bơi vào bờ, nhưng hai chiến sĩ không muốn rời xa người tổ trưởng lúc này. Trong giây phút hiểm nghèo đó, Nguyễn Hùng Lễ rút chốt, điểm hỏa cho khối bộc phá nổ ngay. Một cột lửa bùng lên, cầu Đông Hà bị rạn nứt, phải hơn một tháng sau địch mới khôi phục lại được giao thông trên Quốc lộ 1.

Đánh hỏng cầu Đông Hà nhưng cả ba đồng chí Lễ, Huấn, Dỹ đã anh dũng hi sinh. Toàn đơn vị bùi ngùi thương tiếc ba người đồng đội và khâm phục trước tinh thần chiến đấu dũng cảm của các đồng chí, đặc biệt là Tổ trưởng Nguyễn Hùng Lễ, một Phân đội trưởng gương mẫu, hăng hái, nhiệt tình, đã tham gia nhiều trận đánh và đánh chìm nhiều tàu địch.

Đảng, Nhà nước, Quân đội, đơn vị cùng các đồng đội ghi nhận tinh thần quả cảm, tấm gương chiến đấu anh dũng của đồng chí Nguyễn Hùng Lễ. Người chiến sĩ Hải quân anh dũng đã được tặng thưởng Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhất, 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Nhì, 1 Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba; đặc biệt, ngày 20/9/1971, đồng chí Nguyễn Hùng Lễ được Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Giải phóng./.

Lê Thanh Hằng