Dân Đắk Ri đã mê con chữ

Dân Đắk Ri có người nói thẳng không có cái bỏ vào bụng mới chết chứ không biết chữ thì chẳng chết ai bao giờ. Không nản lòng, Triệu Thị Mùi kiên trì đến từng nhà, rỉ rả từng chút, mưa dầm thấm lâu

Dân Đắk Ri đã mê con chữ

Lớp học xóa mù chữ của nữ Phó Bí thư Đoàn xã Tân Thành Triệu Thị Mùi

Dân ở thôn Đắk Ri (xã Tân Thành, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông) đã quen với hình ảnh một cô gái nhỏ bé, luôn chỉnh tề trong trang phục truyền thống, "đi từng ngõ, gõ từng từng nhà" vận động đồng bào đến lớp xóa mù chữ.

Vừa vận động vừa dỗ dành

"Cô giáo ơi, cái tay tao quen cầm dao, cuốc thôi, không cầm bút được đâu. Khó lắm. Tao không học được đâu. Tao đi rẫy thôi". Nói chưa dứt câu, người phụ nữ đang tập viết, rời ghế, cầm cuốn vở trên bàn cuộn tròn lại trong tay.

Người phụ nữ này cũng không quên kéo theo cô gái ngồi kế bên cùng đứng lên, đi về. Một lớp học lổn nhổn, có cả thanh niên, trung niên, thậm chí cả cụ già lọ mọ chống gậy cậy nhờ con cháu đưa đón. Nhiều người tự giác đến lớp nhưng cũng có người là do cô giáo đến tận nhà vừa vận động vừa dỗ dành rát cả họng nhưng chỉ đến lớp được vài ba hôm rồi trốn ở nhà.

Thôn Đắk Ri nằm trọn trong thung lũng, bao quanh bởi dãy núi Nâm Nung. Đồng bào người Dao đỏ di cư từ miền núi phía Bắc vào lấy đó làm nơi an cư lập nghiệp.

Sáng mở mắt ra là nhìn thấy rừng. Dân sống dựa vào rừng nhờ lấy mật ong, măng le cùng các sản vật khác. Họ ăn cùng rừng, ở cùng rừng, chỉ biết con đường từ rừng về nhà và sống co cụm lại trong cộng đồng của mình. Cuộc sống cứ thế đều đều trôi qua. Chỉ lúc đi làm các thủ tục hành chính, giấy tờ thì mới ớ người ra vì khi được yêu cầu ký tên là lại phải ngượng ngùng xin... điểm chỉ. Chuyện này xảy ra như cơm bữa, vì hơn 70% dân số chưa đọc thông, viết thạo.

Đến lúc này, người Dao đỏ ở Đắk Ri mới nhận ra rằng họ rất cần con chữ. Nhìn cảnh tượng này, nữ Phó Bí thư Đoàn xã Tân Thành là Triệu Thị Mùi không khỏi ngậm ngùi. Cô nói: "Tình trạng này kéo dài thì người Dao đỏ sẽ lạc hậu, sống ngoài rìa xã hội và mãi mãi không bao giờ phát triển".

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình người Dao đỏ nghèo khó tại thôn Đắk Ri, Triệu Thị Mùi đã không ngừng nỗ lực vươn lên trong học tập và trở thành người được học hành bài bản, biết nhiều chữ nhất trong thôn Đắk Ri. Sau khi tốt nghiệp THPT, Mùi thi đỗ vào trường cao đẳng sư phạm với ước mơ được làm cô giáo để mang con chữ về dạy cho các em trên vùng đất khó của mình.

Triệu Thị Mùi nói cô hiểu được giá trị của tri thức đối với đời sống mỗi con người nên thuyết phục chính quyền từ thôn đến xã, huyện để mở lớp xóa mù chữ dạy vào buổi tối cho người dân thôn Đắk Ri. Chính quyền đồng ý cho cô mượn trường tiểu học ở đây để làm địa điểm mở lớp nhưng người dân thì lắc đầu, đến đâu cũng chỉ nhận được những cái lắc đầu. Có người nói thẳng với Triệu Thị Mùi rằng không có cái bỏ vào bụng mới chết, chứ không biết chữ thì chẳng chết ai bao giờ. Không nản lòng, Mùi kiên trì đến từng nhà, rỉ rả từng chút, mưa dầm thấm lâu.

Dần dần, có một vài chị rủ nhau đến lớp. Rồi có trường hợp cả nhà cùng đến lớp xóa mù chữ. "Bàn tay quen cầm dao, cuốc, giờ cầm bút cứ rớt hoài, cáu luôn. Học viên toàn người lớn tuổi, hay tự ái nên cô giáo có dám nói nặng lời đâu. Phải vừa dạy chữ vừa động viên, thuyết phục. Dần dà rồi bà con cũng nghe ra. Bây giờ, mọi người đã đi học đều đặn rồi. Thỉnh thoảng mới có trường hợp dở chứng đứng dậy ra ngoài bỏ học giữa chừng như lúc nãy chị thấy" - Triệu Thị Mùi kể.

Từ khi có lớp học xóa mù chữ của cô giáo Triệu Thị Mùi, thôn Đắk Ri sôi động hẳn lên. Dù nắng hay mưa, cứ ăn cơm tối xong là hàng chục người trung niên trong thôn lại gọi nhau bấm đèn, mang sách bút đến lớp học. Cô giáo chỉnh tề trong trang phục truyền thống, tay thước, tay bút, vừa dạy đọc vừa gò tay học viên viết từng chữ. Tiếng ê a đọc bài vang lên rộn ràng, át cả tiếng gió mưa gào thét bên ngoài.

Sáng đèn đêm đêm

Chị Triệu Thị Súa, một học viên của lớp, cười nói: "Thực sự đây là một lớp học rất bổ ích. Chúng tôi không chỉ được học chữ, biết đọc, biết viết, biết tính toán mà còn được gặp nhau, chia sẻ vui buồn trong cuộc sống, chia sẻ kinh nghiệm trong lao động. Dân Đắk Ri giờ đã mê con chữ".

Theo Người Lao động