Giăng lưới tóm biệt kích bằng thế trận chiến tranh nhân dân

Không xảy ra thương vong, không tiêu hao vũ khí, chủ yếu sử dụng lực lượng dân quân, tự vệ tại chỗ nhưng chỉ trong chưa đầy 3 ngày, toán biệt kích 5 người được huấn luyện bởi công nghệ chiến tranh hiện đại bậc nhất của CIA đã bị tóm gọn ngay tại địa bàn chúng nhảy dù xuống ở xã Tử Nê, huyện Tân Lạc (tỉnh Hòa Bình). Đây là một chiến công đặc biệt của quân và dân tỉnh Hòa Bình trong thời kỳ đầu kháng chiến chống Mỹ.

Giăng lưới tóm biệt kích bằng thế trận chiến tranh nhân dân

Sơ đồ trận vây bắt biệt kích nhảy dù tại khu vực đồi Bục, đồi Chùa của dân quân xã Tử Nê, huyện Tân Lạc (Hòa Bình)

Thực hiện chiến lược "Chiến tranh Đặc biệt", Mỹ tăng cường huấn luyện gián điệp, biệt kích đưa ra miền Bắc tiến hành hoạt động chống phá cách mạng. Ở Hòa Bình, vào lúc 23 giờ 50 phút đêm ngày 20/2/1962, chúng đã bí mật tung toán biệt kích mang bí danh là Europa, gồm 5 tên vốn là người gốc Mường nhảy dù xuống khu vực xã Tử Nê, ý đồ móc nối với bọn phản động địa phương xây dựng mật khu, thiết lập mạng lưới cơ sở ngầm, tổ chức hoạt động phá hoại các kho tàng, cơ sở vật chất, chờ thời cơ nổi dậy cướp chính quyền...

Trung tá Nguyễn Bá Thụ trong thời gian công tác tại Ban Khoa học quân sự, Bộ CHQS tỉnh Hòa Bình đã từng dành nhiều thời gian nghiên cứu về trận đánh này cho biết thêm: "Đây thực ra đã là toán biệt kích thứ 4 mà CIA gửi ra miền Bắc. Tất cả 3 toán trước đều đã bị bắt gọn nhưng ta không để lộ thông tin ra ngoài nên địch tưởng lực lượng do chúng gửi đi vẫn an toàn nên lại tiếp tục. Đây cũng chính là điểm then chốt giúp chúng ta ở thời điểm đó rất chủ động trong tổ chức công tác phòng, chống gián điệp, biệt kích. Ngay ở xã Tử Nê, vào cuối năm 1961, Ban Chống biệt kích của xã đã được thành lập và xây dựng các phương án chiến đấu, củng cố lực lượng, tăng cường trang bị cũng như thường xuyên tiến hành thực tập vây bắt biệt kích bảo vệ địa phương cơ sở. Ngày ấy, lực lượng dân quân luôn đặt trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu khi mỗi chiến sĩ dân quân thường xuyên được trang bị từ 2-3 kg gạo, 1 ống muối, 1 con dao, và 1 vũ khí thô sơ khác. Còn Trung đội dân quân mạnh của xã được biên chế 2 trung liên, 6 tiểu liên và trên 20 khẩu súng trường".

Bên cạnh đó, về phía ta ngay sau khi nhận được thông tin về toán biệt kích nhảy dù xuống địa bàn huyện Tân Lạc, Quân khu Hữu Ngạn đã cử Thiếu tá Ngô Hùng, Trưởng phòng Tác chiến phối hợp cùng với lãnh đạo tỉnh trực tiếp chỉ đạo các lực lượng quân sự, công an tổ chức chiến dịch truy bắt. Với phương châm "bắt nhanh, bắt gọn, bí mật, an toàn" nên trong một thời gian ngắn ta đã huy động được 1429 dân quân tự vệ, 1094 nhân dân địa phương tham gia nhiệm vụ lùng bắt biệt kích. Do đã có sự chuẩn bị từ trước, nên ngay khi toán biệt kích nhảy dù xuống địa bàn, các lực lượng của ta đã triển khai bao vây, chốt chặn khắp các ngả đường lân cận, các khu vực giáp ranh quanh vị trí địch đổ bộ. Đồng thời, tổ chức các mũi truy lùng thọc sâu, tiếp cận vị trí nhảy dù.

Kết quả rạng sáng 21/2/1962, mũi truy lùng do đồng chí Bùi Văn Hiền, Trưởng Công an xã Tử Nê chỉ huy đã tiếp cận được vị trí toán biệt kích nhảy dù. Đến 6 giờ sáng thì bắt được tên đầu tiên là Bùi Văn Tư, bí số Europa 5, quê ở xã Hợp Phong (huyện Cao Phong); tiếp tục đến 8 giờ sáng đã bắt được tên thứ 2, bí số Europa 4 là Bùi Văn Hiến, quê ở xã Nhân Mỹ (huyện Tân Lạc). Sau đó, 13 giờ cùng ngày, tên Europa 3 là Bùi Văn Út, quê ở thị trấn Mãn Đức (huyện Tân Lạc) bị bắt giữ. 1 ngày sau vào lúc 12 giờ trưa tên thứ 4, bí số Europa 2, Bùi Văn Soạn, quê ở xã Thượng Cốc (huyện Lạc Sơn) cũng sa lưới. Như vậy là chỉ sau 1 ngày rưỡi truy bắt, 4/5 tên biệt kích đã bị tóm gọn. Qua đấu tranh khai thác, được biết tên còn lại đang lẩn trốn cũng là tên trưởng nhóm và cũng là đối tượng nguy hiểm nhất trong bọn. Thế nhưng dù hắn có nguy hiểm đến đâu cũng không địch lại được với sức mạnh của quần chúng nhân dân. Ông Bùi Văn Chằm ở xóm Bục, xã Tử Nê là nhân chứng duy nhất còn sống trong vụ bắt toán biệt kích nhảy dù, khi ấy mới 20 - 21 tuổi, đang là chiến sĩ trung đội dân quân cơ động của huyện được tăng cường về địa phương phối hợp hành động.

Ông Chằm nhớ lại: "Sau khi ta bắt được tên thứ 4 thì tôi về thăm nhà. Ngày ấy, gia đình có khu vực sản xuất ở đồi Bưa Kiên, nên tôi về đó ở. Đến khoảng 15 giờ ngày 23/2/1962, khi bố con tôi đang làm nương thì có người đến xin ăn vì đói, trông rất khả nghi. Vậy nên, bố con tôi đã tương kế tựu kế tìm cách thu giữ 1 dao, 1 súng ngắn trong người của tên này, rồi lừa hắn giao cho lực lượng truy bắt. Đó chính là tên Quách Rả, mang bí số Europa 1, toán trưởng toán biệt kích. Tôi xin nhấn mạnh rằng ngày hôm đó nếu Quách Rả không vào chỗ bố con tôi mà vào một nhà nào khác thì kết cục cũng không có gì thay đổi. Bởi lẽ thời điểm ấy, mỗi một người dân Tử Nê nói riêng và người dân các vùng khác ở Hòa Bình nói chung đều nêu cao tinh thần cảnh giác và coi việc phát hiện, bắt, diệt biệt kích, thám báo là trách nhiệm tự thân. Vậy nên mới có kỳ tích trong trận chiến tại Tử Nê cả 5 tên gián điệp đều được phát giác bởi quần chúng nhân dân và chủ yếu bị lực lượng dân quân tự vệ bắt sống mà không tốn một viên đạn nào".  

Như vậy, chỉ sau 60 giờ truy lùng, tất cả toán biệt kích đã bị ta bắt gọn, thu giữ toàn bộ phương tiện, vũ khí, gồm: 5 khẩu súng ngắn, 2 khẩu tiểu liên, 1 la bàn, thiết bị điện đài, mật mã, mã dịch, 1 bản đồ tỉnh Hòa Bình, 1 bản đồ khu vực Thạch Yên, 2 kiện hàng là lương thực, thực phẩm, thuốc men. Và toán biệt kích được huấn luyện bằng công nghệ chiến tranh hiện đại bậc nhất của CIA khi bị sa lưới cũng không thể ngờ bản thân tại sao lại dễ dàng bị khuất phục bởi những người dân rất đỗi bình thường… Vì đó chính là sự lợi hại của thế trận chiến tranh nhân dân độc đáo ở Việt Nam!

Anh Dũng