Lực lượng Công an chi viện miền Nam - Không quản gian khổ hy sinh, lập nhiều chiến công to lớn

(ĐTTA) - Trong cuộc chiến đấu sinh tử với kẻ thù tại chiến trường miền Nam, lực lượng công an chi viện có 909 đồng chí hy sinh anh dũng; 46 đồng chí bị địch bắt tù đày tra tấn dã man nhưng vẫn giữ vững khí tiết cách mạng, hàng trăm đồng chí bị thương tật, nhiễm chất độc da cam, mắc các bệnh hiểm nghèo, do di chứng chiến tranh....

Lực lượng Công an chi viện miền Nam - Không quản gian khổ hy sinh, lập nhiều chiến công to lớn

Lãnh đạo Ban liên lạc Công an chi viện miền Nam nhận Bằng khen của Bộ Công an về thành tích công tác.

Ngày đầu tháng qua sự giới thiệu của Thiếu tướng, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân - Đào Trọng Hùng, Phó Trưởng ban liên lạc Công an chi viện chiến trường miền Nam, tôi vinh dự được mời tham gia cuộc họp Ban Liên lạc Công an chi viện chiến trường miền Nam, bàn về công tác tổ chức đón nhận danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Thiếu tướng, Anh hùng lực lượng vũ trang Phan Văn Lai - Trưởng Ban liên lạc Công an chi viện chiến trường miền Nam dành thời gian tiếp tôi. Ông cho biết:

Sau hiệp định Giơnevo ở miền Nam, Mỹ hất cẳng Pháp, âm mưu biển miền Nam thành thuộc địa kiểu mới và thiết lập căn cứ quân sự của Mỹ nhằm chia cắt lâu dài nước ta. Nhận định về âm mưu của Mỹ, Đảng ta xác định: "Đế quốc Mỹ là kẻ thù chính của nhân dân yêu chuộng hòa bình thế giới, và đang trở thành kẻ thù chính trực tiếp của nhân dân Đông Dương... Chúng ta phải hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc trong hình thức đấu tranh mới".

Lực lượng Công an chi viện miền Nam Không quản gian khổ hy sinh lập nhiều chiến công to lớn
Thiếu tướng Phan Văn Lai, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Trưởng ban liên lạc Công an chi viện miền Nam phát biểu tại Lễ kỷ niệm 75 năm ngày truyền thống lực lượng Công an nhân dân.

Quán triệt sâu sắc mục tiêu, nhiệm vụ chiến lược của Đảng, ngay từ đầu năm 1955, đồng chí Trần Quốc Hoàn, Bộ trưởng Bộ Công an đã quyết định thành lập Tổ cán bộ miền Nam, sau đó đổi tên thành Bộ phận cán bộ miền Nam sau đổi thành Phòng công tác An ninh miền Nam để quán xuyến toàn bộ công tác an ninh tại chiến trường miền Nam và trực tiếp tham mưu báo cáo Bộ trưởng để có quyết sách kịp thời. Cán bộ, chiến sỹ được chi viện vào chiến trường là một vinh dự, một niềm tự hào cho gia đình và bản thân. Sự động viên cán bộ chi viện trước khi lên đường cũng là nguồn cổ vũ tinh thần to lớn để họ vượt qua thử thách, khó khăn ác liệt trong chiến trường. Sự thăm hỏi, động viên các gia đình có người thân đi chiến trường nhất là vào các dịp lễ, tết, giải quyết đầy đủ tiền phụ cấp theo chế độ hiện hành cho người ra tiền tuyến, giúp đỡ con em cán bộ chi viện về học tập và công tác cũng làm cho cán bộ chi viện an tâm công tác.

Ngay từ tháng 9/1954, Lãnh đạo Bộ đã cử đồng chí Viễn Chi dưới danh nghĩa sỹ quan của Ủy ban Liên hiệp đình chiến vào Sở Công an Nam bộ truyền đạt chủ trương đẩy mạnh công tác điệp báo. Sau đó Bộ đã tổ chức đơn vị giao liên tại Vĩnh Linh làm nhiệm vụ đưa đón cán bộ ta qua sông Bến Hải và thông qua sự kiện di cư đánh điệp viên vào miền Nam, đồng thời tiếp tục phái 5 tổ điệp báo cài cắm ở 5 địa bàn trọng yếu (Sài Gòn-Gia Định, Nam Trung bộ, Đà Nẵng, Huế, Quảng Trị) và chỉ đạo mở rộng mạng lưới điệp báo đến an ninh các tỉnh, thành phố.

Trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Bộ Công an đã chi viện 11.294 cán bộ cho An ninh miền Nam, trong đó có 8.038 công an nhân dân, 3.256 công an vũ trang. Số cán bộ có chức vụ có 1 thứ trưởng, 3 cục trưởng, 7 phó cục trưởng, 25 trưởng phó ty, 870 trưởng, phó phòng, trưởng, phó huyện, thị xã.

Xuất phát từ yêu cầu cụ thể của chiến trường và công tác đảm bảo bí mật, các đoàn công an chi viện đi theo từng đoàn nhỏ, lẻ. Sau hơn 20 năm lực lượng này đã hình thành lực lượng cán bộ công an chi viện chiến trường miền Nam rải khắp các đơn vị, địa phương từ Trung ương Cục miền Nam đến các tỉnh, thành phố, huyện, thị... Lực lượng công an chi viện đều là cán bộ, đảng viên, có phẩm chất chính trị tốt, trình độ chuyên môn nghiệp vụ giỏi đã trải qua công tác công an ở Bộ và các đơn vị, địa phương, được tuyển chọn kỹ theo tiêu chuẩn của Bộ và tình nguyện vào miền Nam chiến đấu công tác. Lực lượng công an chi viện chiến trường miền Nam cùng lực lượng an ninh tại chỗ phải chiến đấu, công tác trong điều kiện phương tiện kỹ thuật, vũ khí thô sơ, thiếu thốn để đánh lại một kẻ địch có tiềm lực phương tiện kỹ thuật và vũ khí hiện đại hơn ta gấp nhiều lần.

Vượt mọi khó khăn hoàn thành nhiệm vụ

Cán bộ Công an chi viện cho chiến trường miền Nam phải bám sát địa bàn, bám sát nhân dân, chịu đựng gian khổ ác liệt hy sinh tính mạng để hoàn thành nhiệm vụ. Việc lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Công an với chiến trường và sự chỉ đạo của các cấp an ninh miền Nam với cơ sở, trong hoàn cảnh chiến trường bị chia cắt, địch đánh phá ác liệt, gặp vô vàn khó khăn giữa miền Bắc và miền Nam, giữa các chiến trường, các khu, tỉnh không dễ dàng, nhiều khi phải đổ máu… Đặc biệt cán bộ Công an chi viện đa số là người miền Bắc, việc sinh hoạt, phong tục tập quán, và giọng nói đặc biệt là chưa thông thạo địa hình, đường xá đi lại nên vô cùng khó khăn trong công tác. Nhiều cán bộ cao cấp của lực lượng công an chi viện bị địch phát hiện và bắt trong khâu này như các đồng chí Trần Quốc Hương, Nguyễn Tài….

Hàng ngàn cán bộ lãnh đạo công an các cấp ở miền Bắc, trong đó có cán bộ lãnh đạo cấp bộ, cấp tỉnh, thành phố, huyện, thị xã được chi viện vào miền Nam tham gia trong ban lãnh đạo an ninh các cấp từ Trung ương Cục đến cấp huyện và đã trở thành lực lượng tham mưu đắc lực cho các cấp ủy đảng. Ban An ninh các cấp triển khai mạnh mẽ, toàn diện, các mặt công tác đấu tranh trấn áp phản cách mạng, bảo vệ Đảng, cơ quan đầu não Xây dựng lực lượng an ninh tại chỗ ngày càng lớn mạnh, tạo ra bước ngoặt quan trọng làm thay đổi tương quan lực lượng giữa ta và địch, giúp An ninh miền Nam đủ sức góp phần quan trọng đánh thắng các chiến lược chiến tranh của Mỹ, ngụy.

1. Đội ngũ điệp báo đã lập nhiều thành tích đặc biệt xuất sắc, đánh được điệp viên luồn sâu, leo cao vào các cơ quan đầu não, cơ mật cấp trung ương, cấp vùng, cấp tỉnh của địch, như Phủ Đặc ủy Trung ương Tình báo nguy, Bộ Tổng tham mưu ngụy, Tổng Nha cảnh sát, Bộ Chiêu hồi...thu được nhiều tin tức, tài liệu có giá trị chiến lược, chiến thuật của Mỹ ngụy, kịp thời báo cáo Trung ương Đảng, Bộ Công an, Trung ương Cục và ban an ninh các cấp chủ động có chủ trương đối sách đánh bại các chiến lược chiến tranh của Mỹ, ngụy. Trong giờ phút sụp đổ cuối cùng của chế độ ngụy Sài Gòn, đồng chí Trần Quốc Hương (Mười Hương) nguyên Trưởng Ban An ninh đặc khu Sài Gòn Gia Định (T4) đã phái điệp viên tiếp cận và tác động Dương Văn Minh sớm đầu hàng Mặt trận dân tộc giải phóng, góp phần làm nên chiến thắng 30/4/1975 giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, tránh được nhiều tổn thất, thiệt hại.

2. Hàng ngàn cán bộ công an vũ trang chi viện làm nòng cốt xây dựng các đơn vị trinh sát vũ trang cho Ban An ninh các tỉnh, thành phố làm nhiệm vụ tấn công tiêu diệt địch. Lực lượng trinh sát vũ trang đã trở thành một mũi đánh địch sắc bén, sâu hiểm trong nội thành và vùng địch kiểm soát, đã lập nhiều chiến công vang dội tiêu diệt và bắt sống hàng ngàn đối tượng cầm đầu nguy hiểm, có nhiều tội ác trong bộ máy kìm kẹp từ trung ương đến cấp xã, kể cả đối tượng công khai và bí mật; gồm các đối tượng ngụy quyền, ngụy quân, tình báo, cảnh sát, bình định, chiêu hồi, đảng phái phản động ngay trong tận sào huyệt được chúng bảo vệ hết sức chặt chẽ, nghiêm ngặt. Chiến công diệt ác, trừ gian của lực lượng trinh sát vũ trang đã làm cho kẻ thù hoang mang, giao động, phân hóa, khiếp sợ, làm lung lay ý chí và hoạt động chống phá cách mạng của địch, làm mất ổn định hậu phương địch, khét sâu mâu thuẫn trong nội bộ Mỹ, ngụy để chúng thanh trừng lẫn nhau đồng thời tạo thế cho cán bộ ta bám trụ địa bàn hoạt động xây dựng cơ sở và mở rộng căn cứ vùng lõm trong vùng địch kiểm soát.

3. Đối phó với âm mưu thâm độc của Mỹ, ngụy tiêu diệt cán bộ lãnh đạo, cơ quan đầu não, chỉ đạo kháng chiến ở miền Nam do đó công tác bảo vệ Đảng, cơ quan, căn cứ đầu não từ trung ương đến các cấp là nhiệm vụ hết sức nặng nề. Hàng ngàn công an vũ trang được tăng cường đủ cơ sở làm nòng cốt xây dựng các đơn vị an ninh vũ trang đảm đương được công tác bảo vệ các đồng chí lãnh đạo, bảo vệ các cơ quan đầu não từ trung ương đến các cấp tỉnh huyện.

Tiêu biểu như đơn vị an ninh vũ trang bảo vệ Trung ương Cục miền Nam (Đoàn 180) đã chiến đấu 413 trận lớn nhỏ, tiêu diệt và làm bị thương 4720 tên địch; bắn rơi và bắn cháy 29 máy bay lên thẳng, 1 máy bay AD6; bắn cháy và phá hỏng 76 xe tăng, xe bọc thép; thu hơn 2000 khẩu súng các loại cùng 15 tấn đạn dược, 70 máy vô tuyến điện; đồng thời xây cất 1350 ngôi nhà ở, làm việc, 1650 căn hầm kiên cố, qua 46 lần di chuyển căn cứ. Phân đội an ninh vũ trang Sài Gòn - Gia Định (T4) gồm 12 chiến sỹ đã chiến đấu kiên cường, bất khuất trong suốt 5 ngày đêm và hy sinh anh dũng để bảo vệ đồng chí Võ Văn Kiệt và Bộ Tư lệnh tiền phương II thoát khỏi vòng vây của địch trong đợt tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

4. Đấu tranh với kẻ thù có tiềm lực và phương tiện kỹ thuật tinh xảo, hiện đại hơn ta gấp nhiều Bộ đã chi viện một đội ngũ cán bộ làm công tác kỹ thuật nghiệp vụ có trình độ cùng phương tiện đặc chủng triển khai công tác trinh sát tình báo thám không và làm giấy tờ giả của Mỹ, ngụy ngay tại chiến trường.

Đơn vị trinh sát tình báo thám không được chi viện vào Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam (X40) đã dày công nghiên cứu, mưu trí, sáng tạo chống lại các trung tâm thám không của địch phát hiện đánh phá đài của ta, đồng thời phát hiện, theo dõi, thu tin và thám mở được hàng trăm mạng đài, hàng ngàn bức điện, bản tin của các cơ quan tình báo, biệt kích, cảnh sát, quân đội của Mỹ, ngụy mở các cuộc càn quét, tập kích, oanh tạc bằng máy bay B52 vào cơ quan, căn cứ, kho tàng, địa điểm hành, trú quân của ta ...Những tin tức đó được báo cáo kịp thời về Bộ Công an, Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam và thông báo các đơn vị, địa phương kịp thời sơ tán, chủ động đối phó tránh được thiệt hại, tổn thất; đồng thời còn phát hiện được một số vụ nội gián mà địch cài cắm trong nội bộ của ta.

Đơn vị làm giấy tờ giả của Mỹ, ngụy (341) với ý chí quyết tâm, bền bỉ vượt khó đi thu thập, sàng lọc và dầy công nghiên cứu các loại phôi, thẻ căn cước, giấy thông hành, sự vụ lệnh ...của Mỹ, ngụy và đã sản xuất được chính xác, hoàn hảo, giả mà như thật, hàng vạn thẻ căn cước, giấy tờ...cung cấp cho cán bộ lãnh đạo của Đảng và lực lượng an ninh, tạo vỏ bọc, tạo thế sống hợp pháp, đi lại hoạt động, chỉ đạo công tác trong nội đô và vùng địch kiểm soát được an toàn, nhất là những thành phố lớn như Sài Gòn - Gia Định, Cần Thơ, Đà Nẵng, Huế trong suốt thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

5. Trong bối cảnh chiến trường bị chia cắt, công tác thông tin, cơ yếu trở thành mạch máu sống còn của công tác lãnh đạo chỉ huy các cấp an ninh miền Nam, cán bộ công an chi viện và phương tiện kỹ thuật đã đảm bảo hình thành mạng lưới thông tin, khép kín từ Bộ Công an đến Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam và các tỉnh, thành phố đến các mạng lưới điệp báo trải rộng khắp chiến trường miền Nam. Đội ngũ cán bộ thông tin, cơ yếu ưu tú được chọn lọc, đã nêu cao tấm gương chịu đựng gian khổ, vượt qua mọi khó khăn, thách thức ở chiến trường, đảm bảo giữ vững liên lạc, phục vụ lãnh đạo chỉ huy được thông suốt trong mọi tình huống địch càn quét, tập kích, oanh tạc rất ác liệt. Với tinh thần thà hy sinh chứ không để tài liệu mật mã lọt vào tay địch, tài liệu mật mã và nội dung từng bức điện được bảo mật tuyệt đối, hàng vạn bức điện có tầm chiến lược, chiến thuật, không kể ngày đêm, chiến sự căng thẳng, cán bộ thông tin, cơ yếu vẫn căng mình thu tin, mã dịch phục vụ nhanh chóng kịp thời các cấp lãnh đạo, chỉ huy chỉ đạo, các hoạt động điệp báo, diệt ác, trừ gian, chống nội gián và bảo vệ an toàn cán bộ lãnh đạo, cơ quan đầu não trong suốt thời kỳ chiến tranh đến ngày toàn thắng.

6. Trong chiến tranh, ở miền Nam ta xây dựng 21 trại giam, trại tạm giam để giam giữ các đối tượng đặc biệt nguy hiểm, có nhiều tội ác như tình báo, cảnh sát, chiêu hồi, đầu sỏ ngụy quyền, thủ lĩnh đảng phái... Hàng trăm cán bộ trại giam, được chi viện, nhiều đồng chí được cử giữ các chức vụ trong các trại giam ở các tỉnh miền Nam. Công tác giam giữ, cải tạo, xét hỏi trong điều kiện chiến tranh ác liệt, trại phải di chuyển nhiều lần đã lập nhiều thành tích xuất sắc. Từ việc bảo vệ, giữ bí mật trại giam đến khai thác tin tức, giáo dục cải tạo, đảm bảo lương thực cho cán bộ và phạm nhân...đảm bảo an toàn trong suốt thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

7. Để đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo nghiệp vụ tại chỗ, năm 1965, Lãnh đạo Bộ Công an đã chọn một số cán bộ giáo viên cốt cán chi viện cho An ninh miền Nam. Đội ngũ giáo viên nhà trường luôn luôn quán triệt phương châm dạy học là: "cần gì học nấy, làm gì học nấy, ngắn gọn, chất lượng đáp ứng yêu cầu của thực tế chiến trường đòi hỏi". Trong 11 năm, Trường của Ban An ninh Trung ương Cục đã đào tạo được 70 khóa với trên 5000 học viên là cán bộ an ninh cốt cán cấp khu, tỉnh, huyện. Các trường ở khu, tỉnh bồi dưỡng được 15.463 cán bộ an ninh cơ sở. Đội ngũ giáo viên nhà trường đã biên soạn được 560 tài liệu các loại như giáo án, đề cương giáo trình, bài giảng có giá trị về mặt lý luận và chỉ đạo thực tiễn, nhiều học viên trưởng thành trong công tác, chiến đấu và là nguồn bổ xung quan trọng cán bộ lãnh đạo an ninh các cấp tại chiến trường.

8. Hàng trăm cán bộ y tế, cán bộ hậu cần, kỹ thuật cùng hàng trăm tấn vũ khí, thuốc nổ, súng đạn chi viện cho miền Nam. Các cán bộ y tế chủ yếu là chị em nữ cũng phải vượt qua muôn vàn gian khó, ác liệt, thiếu thốn trong chiến trường để giành giật sự sống cho đồng đội để tiếp tục chiến đấu đến ngày thắng lợi. Có những trạm xá bị trúng bom địch 7 cán bộ chiến sỹ đã hy sinh… công tác bảo vệ an ninh khu giải phóng như truy quét tàn quân, thám báo, gián điệp đảm bảo cuộc sống ổn định cho nhân dân được quan tâm và có tác dụng to lớn góp phần vào thắng lợi chung.

Trưởng thành trong thử thách

Hòa bình lập lại các cán bộ công an chi viện tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp cách mạng của Đảng, Nhà nước và lực lượng công an giữ các chức vụ quan trọng như Bộ trưởng Bộ Công an, Trưởng ban Nội chính Trung ương, Lãnh đạo các Tổng cục, Vụ, Cục...

Lực lượng Công an chi viện miền Nam Không quản gian khổ hy sinh lập nhiều chiến công to lớn
Ban liên lạc Công an chi viện miền Nam thăm hội viên là thương binh.

Đồng chí Nguyễn Tài trước khi chi viện chiến trường miền Nam giữ chức vụ Cục trưởng Cục Bảo vệ Chính trị, vào chiến trường giữ chức vụ Ủy viên Ban An ninh Trung ương Cục, Trưởng ban An ninh T4 Sài Gòn - Gia Định; Hòa bình lập lại giữ chức vụ Thứ trưởng Bộ Công an, đồng chí được tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân và được mệnh danh là người: "Kiên trung bảo vệ cách mạng trong nhà tù Mỹ, ngụy". Đồng chí Trần Quốc Hương (Mười Hương) trước khi chi viện chiến trường là Cục trưởng Cục Kỹ thuật Nghiệp vụ vào chiến trường là Ủy viên Ban An ninh Trung ương Cục, Trưởng ban An ninh T4, ông là cấp trên trực tiếp của các nhà tình báo chiến lược như Lê Hữu Thúy, Vũ Ngọc Nhạ, Phạm Ngọc Thảo, Phạm Xuân Ẩn....hoàn bình lập lại làm Trưởng ban Nội chính Trung ương và được tặng thưởng Huân chương Hồ Chí Minh, đặc biệt là Huân chương Sao vàng - Huân chương cao quý nhất của nhà nước Việt Nam. Đồng chí Bùi Thiện Ngộ trước khi chi viện giữ chức vụ Phó Trưởng khoa Nghiệp vụ Trường Công an Trung ương, vào chiến trường đảm nhiệm chức vụ Phó Trưởng Tiểu ban Bảo vệ Chính trị Ban An ninh, Trung ương Cục miền Nam, hòa bình lập lại là Ủy viên BCH Trung ương Đảng khóa VI, khóa VII, Ủy viên Bộ Chính trị khóa VII, Bộ trưởng Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an).

Từ khi thành lập Ban Liên lạc công an chi viện đã hoạt động đều đặn, thực hiện những nhiệm vụ có ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Phát huy truyền thống cách mạng của cán bộ công an chi viện dù thời chiến cũng như thời bình, dù đã nghỉ hưu, tuổi đời đã cao vẫn nhiệt tình cống hiến, gương mẫu tham gia công tác xã hội ở nơi cư trú, góp phần làm đẹp thêm hình ảnh người cán bộ công an nhân dân trong lòng cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Tổng kết lịch sử công tác chi viện chiến trường miền Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Lãnh đạo Bộ Công an đã đánh giá: "Công tác chi viện An ninh miền Nam được Đảng, đoàn, Lãnh đạo Bộ Công an, nhất là đồng chí Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn chuẩn bị rất sớm, có tầm chiến lược lâu dài và được tổ chức thực hiện nghiêm túc, nhất quán, hiệu quả. Lực lượng Công an nhân dân là một trong những lực lượng chi viện sớm nhất, đông nhất, chi viện tập trung, kịp thời nhiều cán bộ nghiệp vụ các chuyên ngành; đồng thời phát triển nhanh lực lượng an ninh tại chỗ, làm chuyển biến tương quan lực lượng giữa ta và địch, tạo điều kiện giúp An ninh miền Nam đẩy mạnh được nhiệm vụ tấn công diệt ác, trừ gian, bảo vệ thực lực cách mạng, phục vụ tốt yêu cầu nhiệm vụ chính trị của đảng bộ địa phương. Lực lượng công an chi viện có mặt ở khắp chiến trường, kể cả những nơi khó khăn, ác liệt nhất, đoàn kết với cán bộ tại chỗ, đồng cam cộng khổ, không quản gian khổ, hy sinh, lập được nhiều chiến công lớn, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước".

Tại hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 30, tháng 12 năm 1975 đồng chí Cao Đăng Chiếm - Nguyên Phó trưởng ban thường trực Ban An ninh Trung ương Cục miền Nam ghi nhận: "Một trong những nguyên nhân thắng lợi của lực lượng An ninh miền Nam là sự chi viện toàn diện của lực lượng công an nhân dân, của Đảng, đoàn và lãnh đạo Bộ Công an"./.

Thượng tá - Cù Thị Chinh