Những trang nhật ký xúc động (Bài 9)

"Chiến tranh đã lùi về phía sau 30 năm, vết thương đạn bom đã mờ dần, đất nước đã chuyển mình lớn mạnh hơn rất nhiều. Nhưng trong sâu thẳm tâm hồn chúng ta, những người lính một thời đã vào sinh ra tử thì còn nguyên vẹn những kí ức một thời trận mạc." Đó là những lời tâm huyết của CCB Bùi Thế Lâm, chiến sĩ tiểu đoàn 15, sư đoàn 2, tác chiến tại Đông bắc Campuchia . Hiện CCB Bùi Thế Lâm là Giám đốc Trung tâm Phát hành phim và Chiếu bóng TP. Hải Phòng. Trở về hậu phương, cuộc sống bộn bề chung riêng, nhưng người CCB Sư đoàn 2 vẫn đau đáu nhớ về những miền đất, những tháng năm cùng đồng đội, bên chiến hào, gian nan đánh giặc… thôi thúc anh cầm bút. Tạp chí Điện tử Tri Ân (Trian.vn) xin trân trọng giới thiệu những trang "Nhật ký tìm đồng đội", "đón đồng đội" (Bài 9) của CCB Bùi Thế Lâm.

Những trang nhật ký xúc động (Bài 9)

"Chiến tranh đã lùi về phía sau 30 năm, vết thương đạn bom đã mờ dần, đất nước đã chuyển mình lớn mạnh hơn rất nhiều. Nhưng trong sâu thẳm tâm hồn chúng ta, những người lính một thời đã vào sinh ra tử thì còn nguyên vẹn những kí ức một thời trận mạc." Đó là những lời tâm huyết của CCB Bùi Thế Lâm, chiến sĩ tiểu đoàn 15, sư đoàn 2, tác chiến tại Đông bắc Campuchia . Hiện CCB Bùi Thế Lâm là Giám đốc Trung tâm Phát hành phim và Chiếu bóng TP. Hải Phòng. Trở về hậu phương, cuộc sống bộn bề chung riêng, nhưng người CCB Sư đoàn 2 vẫn đau đáu nhớ về những miền đất, những tháng năm cùng đồng đội, bên chiến hào, gian nan đánh giặc… thôi thúc anh cầm bút. Tạp chí Điện tử Tri Ân (Trian.vn) xin trân trọng giới thiệu những trang "Nhật ký tìm đồng đội", "đón đồng đội" (Bài 9) của CCB Bùi Thế Lâm.

Trở về quê Bắc

Thứ tư, ngày 25 tháng 11 năm 2009

Đêm nay là đêm cuối cùng của Phương tại nghĩa trang Iagrai, nơi đó Phương đã nằm từ bao nhiêu năm nay tôi không biết nữa. Tại Thành phố quê hương, tôi sẽ thức đêm nay và cầu mong mọi việc xuôn sẻ.

0h23 phút, tôi gọi điện vào thì cũng là lúc anh em từ nhà Bội lên đường ra nghĩa trang bằng ô tô của con rể anh Tôn. Theo đúng giờ chị Nga xem thì đúng 1h00 là được giờ đưa Phương lên khỏi mộ...

1h24 phút, tôi canh giờ và gọi điện cho anh Tôn:

- Anh à, tình hình thế nào hả anh? Tôi nín thở chờ đợi anh Tôn trả lời. Hình như anh vừa chạy vừa nói chuyện:

- Đợi anh ra chỗ này nói cho dễ (chắc chắn là anh Tôn không muốn để cho Dũng nghe cuộc thoại mà thêm đau lòng)... anh Tôn thì thầm qua điện thoại, giọng run run:

- Như vậy là xương cốt chú Phương cũng còn chứ không phải là mất hết chú Lâm à, tốt rồi, thế nhé chú yên tâm, anh quá lo và bây giờ quá mừng, đại để có cái về báo cáo với mẹ...

Nước mắt tôi cứ thế chảy ra, không phải đau xót nữa mà là sung sướng vì phần côt nhục của mẹ ít nhiều vẫn còn và sẽ được mang về cho mẹ.

- Mày cừ lắm Phương ạ, có thế chứ, cố lên, mai về với mẹ, với gia đình và quê hương rồi, tôi nghĩ và lầm rầm nói chuyện với Phương.

Tại sao tôi và anh Tôn lại lo lắng quá vậy. Chuyện như thế này:

... Cái hôm ra nghĩa trang tìm mộ Quân, đúng lúc tôi nhìn thấy mộ Phương và đồng đội của tôi, đại đội 3 tiểu đoàn 15 thì là lúc anh Tôn gọi tôi..." Chú Quân nằm ở đây này, như vậy chú Quân nằm đây", mắt tôi như có ai đó bịt, không nhìn thấy Phương đâu nữa... mãi lúc sau quay lại mới thấy lại Phương, để chắc ăn, tôi chụp bia mộ của Phương luôn. Ở ngoài nghĩa trang lúc đó, tôi  gọi cho anh em cùng tiểu đoàn về thấy mộ của Phương và rất nhiều anh em nữa trong đó có anh Mi, người cùng nhà máy thủy tinh, nhập ngũ cùng ngày với Phương biết, anh Mi và một số anh em hứa rằng sẽ đến nhà báo để gia đình Phương biết nơi Phương đang nằm…

Thế mà rốt cuộc chẳng ai đi báo cho gia đình Phương cả, thực ra anh em cũng sợ về việc gặp thân nhân, nhất là gặp mẹ của liệt sĩ và rất đau lòng khi thấy nước mắt của họ. Đó là điều phải thông cảm với anh em.

Sau ngày đưa Quân về, ngày lại ngày, sau khi rời cơ quan, cầm danh sách liệt sĩ, tôi lại lang thang tìm nhà liệt sĩ trong nội thành không cùng đơn vị để thông báo cho thân nhân của họ.

Có nhà tìm đến theo địa chỉ ghi trên bia mộ của liệt sĩ, đến hỏi cốt để thông báo về nơi liệt sĩ nằm, mặc dù đặt vấn đề rất khéo nhưng có khi chủ nhà mắng té tát ..." ông làm sao thế, nhà người ta nhà làm nhà ăn lại hỏi có liệt sĩ ... rõ vớ vẩn". Tôi không xấu hổ, chỉ buồn. Mấy chục năm rồi, việc thay nhà đổi chủ là bình thường. Biết tìm gia đình liệt sĩ ở đâu ?

… Tiếng thằng Quân cứ văng vẳng bên tai cái đêm ôm nó trên tàu từ Quy Nhơn ra, tôi nghe rõ mồn một: " Lâm ơi, anh em chúng nó nhờ mày tìm mẹ cho chúng nó " , câu nói đó thôi thúc tôi đi tìm. Nhà Phương là một trong những nhà như thế.

Mang tiếng là cùng trong nội thành, từ nhà tôi đến nhà Phương chưa đầy 4 km nhưng tôi phải tìm mất hai ngày. Hỏi anh em đi cùng nhà máy với Phương thì chẳng ai biết địa chỉ của Phương chung chung là tiểu khu Máy Chai thì… có mà tìm đến tết. Tôi quyết định tìm đến UBND phường, nếu không có kết quả thì phải lần mò đến nhà máy thủy tinh cũ của Phương để tìm hỏi địa chỉ.

Ngồi đợi ở phường khá lâu, thì chị cấp phát tiền tử tuất liệt sĩ của phường cũng vừa về, chị tra sổ và nói như reo:

- Bà Liên, mẹ của liệt sĩ Phương, ngay cạnh "nhà cháu".

Tôi thở phào rồi theo chị cán bộ trẻ về nhà Phương, số 10 ngõ 298 Lê Lai Ngô Quyền.

- Bác Liên ơi, có anh cùng đơn vị anh Phương tìm bác này

- Đứng trước tôi là mẹ của đồng đội tôi, liệt sĩ Trần Quang Phương. Bà nhìn tôi chăm chăm, trong ánh mắt đó thoáng như có vẻ thất vọng và đau xót. Mẹ chỉ ghế mời tôi ngồi và nhìn tôi chăm chăm, không nói năng gì.

Hình như có ai nhìn tôi, tôi đưa mắt tìm bàn thờ và phát hiện ra ngay tấm hình thờ của Phương, nước ảnh đã bị phôi phai qua bao năm tháng, khuất sau lọ hoa hồng bạch và  bát hương đầy lùm. Xin phép mẹ, tôi thắp cho hương một nén hương, mồm lẩm bẩm: Tao là Lâm đây Phương ơi…

Mẹ xoay hẳn người, vẫn chăm chăm nhìn tôi. Bỗng dưng tôi run bắn lên, tôi ngỡ ngàng vì mẹ cứ nhìn tôi như vậy khiến tôi không nói được. Không phải đây là lần đầu tôi đi báo hoặc đi thăm mẹ của đồng đội đã hy sinh. Thường thì các cụ khóc, điều mà thằng lính nào cũng sợ chứ chẳng phải riêng tôi. Có khi còn bị đay nghiến nữa... nhưng mẹ của Phương lại không thế. Tôi lấy lại thăng bằng và bình  tĩnh và nói với mẹ:

- Thưa bác, cháu là Lâm, cùng đơn vị với Phương bác ạ.... vừa rồi cháu tìm thấy mộ của Phương ở Tây Nguyên.... cháu không biết bác và gia đình có biết không và đã mang Phương về chưa ạ.

- Làm gì có.... mộ, thân xác có còn gì nữa đâu. Mẹ khó nhọc nói ngắt quãng từng hơi, hai tay mẹ ôm lấy ngực, khuôn mặt phúc hậu của mẹ rõ ràng là đau đớn lắm.

Tôi nói với mẹ là thấy mộ Phương, tay chìa ra tờ giấy A4 có in ảnh mộ Phương đưa cho mẹ. Mẹ đỡ tờ giấy từ tay tôi, hết nhìn tờ giấy lại nhìn tôi. Tôi nói tiếp:

- Cháu có chụp ảnh mộ của Phương và lưu trong này. Tôi đưa chiếc USB cầm theo chìa ra về phía mẹ và quay ra hỏi Hương, em gái út của Phương đang đứng cạnh mẹ sụt xịt:

- Nhà có máy tính không em, để cho mẹ xem.

Chị cán bộ của phường dẫn tôi, mẹ và Hương sang nhà chị cách đó mấy gian trong khu tập thể của nhà máy thủy tinh để cho mẹ xem...

Trước mặt mẹ là bia mộ Phương hiện lên trên màn hình máy tính, mẹ nhìn thẫn thờ, mắt đẫm nước:

- Phương đấy ư? Có đúng thằng Phương đây không? Rồi mẹ ôm lấy ngực khóc.

Tôi ôm lấy mẹ. Bên cạnh tôi và mẹ, em Hương òa khóc. Chị Nga, chị gái lớn của Phương ở đâu đó chạy về mếu máo khóc" . "Cậu Phương ơi, em trai ơi…"

Mẹ và chị Nga kể cho tôi rằng, khi gia đình chưa nhận được giấy báo tử thì có ai đó đến báo và kể lại sự việc của Phương hy sinh cho mẹ và gia đình nghe. Tôi điếng người vì câu chuyện của ai đó vô tình làm mẹ và gia đình phải chịu đau đớn mấy chục năm nay rồi:... " Phương hy sinh và chắc chắn không còn xác đâu bác ạ, gia đình không nên tìm..." và từ đó đến nay mẹ luôn tâm niệm điều đó. Tuy vậy, giống như trường hợp của Quân, sau khi nhận được giấy báo tử, bố và gia đình cũng đã vào tìm Phương ở các nghĩa trang của tỉnh Tây Ninh rồi vào cả Tây nguyên mà không thấy, bố đã mất từ năm 1991.

... Trận đó, khi đơn vị tôi tác chiến tại đường 141, trong lúc làm nhiệm vụ, Cầu đã vấp vào quả mìn KP2. Ba đồng đội tôi là Phương, Cầu và Mừng hy sinh, còn Rong bị thương. Anh em chúng tôi đưa Phương và đồng đội về, để trong túi tử mấy ngày, đợi xe vào đón. Khi xe vào tiếp đạn dược và lương thực, trở ra mang theo tử sĩ. Theo xe có anh em của đại đội tôi đi cùng hộ tống, tới lúc vượt ngầm cạn đi vào đoạn cua khi xe giảm tốc, thì bị địch phục kích. Một trái B40 nhằm vào cabin... lại thêm hai đồng chí của d19 cùng với Rong trên đó là Tuấn và Sửu hy sinh. Số còn lại bị thương hết. Xe bị cháy dữ dội do nhiều xăng dự trữ...Phương, Cầu, Mừng "hy sinh lần nữa"... Xương thịt còn lại chẳng là bao. Chuyện là như vậy nhưng không phải mất toàn bộ như tin ai đó đã đưa.

Hôm vào tìm Quân, tôi hỏi rất kĩ anh Ngự quản trang về Phương, Cầu, Mừng, anh Ngự quả quyết là còn cả, mặc dù có người còn rất ít nhưng không nhớ rõ là ai. Chính tay anh Ngự nhận bàn giao hài cốt liệt sĩ và chôn cất đồng tội trong nghĩa trang này.

Đó là những điều mà tôi và anh Tôn lo lắng. Biết đâu đó khi đào bới bia mộ lên mà không còn gì thì biết ăn nói với mẹ làm sao.

(Tôi xin được viết tiếp, xin lỗi mọi người vắng mặt gần 10 ngày qua)

Từ nghĩa trang huyện Iagrai xe đi thẳng về Quy Nhơn khoảng từ 02 giờ sáng, tôi rất lo vì chặng đường đi phải vượt qua hai đèo. Tôi đã phân tích rất kĩ về thời gian đi để mọi người yên tâm, nhất là Dũng, em của Phương về chuyến tàu rời ga, ra hà Nội lúc 9h00 thì thoải mái thời gian. Để trời sáng hẳn thì hãy đi và đi từ từ thì vẫn dư dả thời gian. Nhưng không hiểu sao mọi người đi luôn mà không đợi đến sáng. Biết tôi nóng ruột nên chốc chốc em Dũng lại gọi điện cho tôi để tôi yên tâm.

Hơn 5h00 xe đã đến ngã ba Diêu Trì rồi. Dũng gọi cho tôi: : "Tay lái lụa mà bác". Tôi thở phào nhẹ nhõm. Khi xe đến Diêu Trì thì ongbomF2 và một số anh em CCB của F2 đã đợi ở đó...

Theo Dũng kể lại, mọi người đón Phương rất cảm động. Anh em trong đó cũng nóng ruột chẳng kém gì tôi, vì lo cho chuyến xuôi đồng bằng phải qua đèo, đường đi toàn là rừng núi. Mọi người rủ nhau vào một quán cà phê ngồi đợi tàu. Một số anh em không thể đợi để tiễn Phương và đoàn được vì còn bận, nên chia tay từ sớm. Ngồi lại chỉ còn Phương, CCB "dê"15 người Quy Nhơn, nhập ngũ sau chúng tôin nên anh em chỉ biết nhau qua mạng và ongbomf2.

Lo chuyến đi đưa anh em về đất mẹ có trở ngại gì đó xảy ra, ongbomf2 đã đôn đáo đi hỏi giờ tàu chạy, đi mua vé  từ mấy hôm trước, thậm chí "tìm cửa" đi "chân mèo" để "bảo vệ" từ xa cho ba anh em ruột của Phương đi đến nơi, về đến chốn.

Tàu đến ga chậm hơn so với quy định. Ongbomf2 lên tàu để kiểm tra rất kĩ chỗ ngồi của 3 anh em mặc dù vé đặt mua từ trước, một buồng VIP.

Mấy ngày hôm ấy,  miền trung cũng bị ảnh hưởng của đợt gió mùa đông bắc, bầu trời thành phố Quy Nhơn xám xịt buồn bã đưa tiễn một người trai đất bắc ra đi từ 30 năm, nay mới trở về. Những cơn gió lạnh quần quật thổi ào qua, khiến những người đứng dưới sân ga xít xoa.

Mưa. Lại là mưa phùn, đúng là mưa phùn gió bấc ở ngoài Bắc. Tiếng còi tàu chia lìa, tiễn biệt như xé không gian ga mùa đông, buồn kinh người. Em Dũng kể lại cho tôi... "qua cửa kính, anh N vừa đi vừa chạy theo đoàn tàu dần chuyển bánh rời ga... ngoài ô cửa kính, trời đất mờ mờ mưa bụi...anh N đã bật khóc, tay vẫy vẫy theo đoàn tàu mờ dần trong mù ướt. "

20h00 tối, tôi phi xe xuống nhà Phương. Thấy tôi đến, mẹ mừng lắm. Bà con xóm phố cũng rậm rịch sang thăm hỏi về công việc đón Phương vào ngày mai. Khung cảnh xóm nghèo thật ấm áp tình người. Mẹ giới thiệu tôi với hết người này tới người khác theo "phong cách rất mẹ" khiến tôi trở thành trung tâm, tôi phải trả lời từng người.

Chị Nga đi đâu về thấy tôi cũng mừng lắm, chị nói với tôi vài câu chuyện rồi kiểm tra lại các việc cho ngày mai "đón cậu Phương về phải thật hoành tráng"

(còn nữa)

Bùi Thế Lâm